Planeta Ziemia forum.eev.pl
Świat jest piękny, pokaż go innym, chroń go.

FAUNA I FLORA - Swiat owadów-owady w naszym otoczeniu

Grzybiarz - 2009-09-06, 10:02
Temat postu: Swiat owadów-owady w naszym otoczeniu
Dorosłe chrabąszcze majowe

Pędraki czyli larwy chrabąszczy
Chrabąszcze majowe to duże chrząszcze o lekko omszonych brunatnych pokrywach, z czarną głową i przedpleczem.
Na głowie mają czułki zakończone wachlarzowatą buławką, na końcu odwłoka jest tępy kolec. Larwy chrabąszczy – zwane pędrakami – są białożółtawe, grube, pałąkowato wygięte. Ich mocna, brunatna głowa jest wyposażona w silny aparat gębowy. Dorosłe pędraki mają około 60 mm długości.

Zimują pędraki i dorosłe chrząszcze w glebie na głębokości do 1 m. Dorosłe osobniki wychodzą z ziemi wiosną, w kwietniu lub maju, i przystępują do objadania liści różnych drzew, w tym młodych drzewek owocowych. Ten okres żeru, zwany rójkowym, trwa około 6 tygodni. Zapłodnione samice zakopują się w ziemi na głębokość około 20 cm i tu składają po 10–30 jaj w kilku złożach. Rozwój jaj przy dogodnych warunkach trwa około 6 tygodni. Wylęgające się drobne pędraki żyją początkowo w warstwie próchnicznej i odżywiają rozkładającymi się częściami roślin. W drugim roku pędraki żerują pojedynczo na korzeniach roślin. W końcu czerwca lub w lipcu, po pierwszym linieniu, zwiększa się wyraźnie ich apetyt, ale najbardziej żarłoczne są w trzecim roku rozwoju, zwłaszcza wiosną, w maju i czerwcu. Czwarty rok jest rokiem przepoczwarczenia. Pędraki żerują wtedy krótko, następnie wchodzą do głębszych warstw gleby, sporządzają tam „kolebkę glebową” i przepoczwarczają się. Już w sierpniu z poczwarki wychodzi dorosły chrząszcz, który pozostaje w kolebce aż do wiosny.

Rozwój pokolenia chrabąszcza majowego jest długi, w naszym kraju trwa najczęściej 4 lata (na północy Polski może wydłużyć się nawet do 5 lat). Nasilenie „rójek” chrabąszczy występuje co 4 lata, ale każdego roku roją się chrabąszcze z różnych „roczników”.
Dorosłe chrabąszcze obgryzając młode liście drzew mogą przy licznym występowaniu doprowadzić do gołożeru. Na drzewach pozbawionych wiosną liści rozwijają się pączki śpiące, ale wskutek ogólnego osłabienia drzewa źle rosną i zimują.
Szczególnie niebezpieczne dla roślin jest żerowanie ukrytych w glebie pędraków. Skutki ich żerowania są różne: wypadanie rozsady, silne przerzedzenie wschodów, więdnięcie i zamieranie roślin. Pędraki wygryzają korzenie buraków i bulwy ziemniaków. Na trawnikach placami zamierają podgryzione trawy. Pędraki niebezpieczne są też dla drzew owocowych i ozdobnych, gdyż doprowadzają do zasychania pojedynczych gałęzi, a nawet zamierania młodych roślin.

Ukryty tryb życia larw chrabąszczy utrudnia skuteczną walkę z nimi. Objawy żerowania często spostrzega się na tyle późno, że zabiegi ochronne w danym roku może okazać się już niecelowe. W walce ze szkodnikami glebowymi szczególnie ważne są metody profilaktyczne, zapobiegające masowemu rozmnażaniu się ich w uprawach.

Pędrak - larwa chrabąszcza majowego
Zwalczanie szkodnika należy rozpocząć od niszczenia dorosłych chrabąszczy. Po nocnym obniżeniu temperatury chrabąszcze są odrętwiałe i wczesnym rankiem dość łatwo można je otrząsać z młodych drzewek. Pod drzewami układa się płachty, z których zbiera się strącone owady. Po sparzeniu wrzątkiem i wysuszeniu są doskonałą karmą dla ryb, drobiu i trzody chlewnej. Chrząszcze żerujące w koronach wysokich drzew liściastych, można zwalczać środkami chemicznymi, ale zabieg ten najlepiej zlecić wyspecjalizowanym firmom, które posiadają odpowiedni sprzęt do jego wykonania. Warto zadbać, aby zadarnione powierzchnie ogrodu nie miały pustych miejsc; wtedy samice nie znajdą właściwego miejsca do złożenia jaj.
Pędraki można zniszczyć wzruszając glebę, w której żerują, szkodniki wyrzucone na powierzchnię ziemi, zwłaszcza w dni słoneczne i suche, szybko giną lub stają się pokarmem ptaków. Intensywna uprawa gleby dziesiątkuje duże larwy. W ogrodach, które są silnie opanowane przez pędraki (po ugorach lub zaoranych łąkach) można je zwalczać chemicznie stosując 2–3 tygodnie przed siewem lub sadzeniem roślin ozdobnych preparat Dursban 480 EC w dawce 50 ml na 100 m2. Cieczą roboczą należy opryskać powierzchnię podłoża i wymieszać z nim preparat. W razie stwierdzenia uszkodzeń roślin ozdobnych po ich wschodzie lub po posadzeniu można je w ostateczności podlewać stosując roztwór preparatu Dursban 480 EC.
Przy wysadzaniu drzew owocowych i ozdobnych należy zastosować Dursban 480 EC na wilgotną glebę do dołków przygotowanych dla roślin, a glebę przeznaczoną do zakopania, wymieszać z preparatem. W ten sposób zapewnimy ochronę systemu korzeniowego przed pędrakami.
W wyniku żerowania pędraków na korzeniach lub w szyjce korzeniowej na trawniku żółkną źdźbła traw, początkowo od wierzchołka, a potem całe, i rośliny zasychają. Po zauważeniu pierwszych objawów należy zastosować Dursban 480 EC w dawce 50 ml na 100 m2 podlewając rośliny (3-4 litry cieczy roboczej na m2) lub opanowane przez szkodniki powierzchnie opryskać.
Do niszczenia pędraków zalecam preparat nicieniowy Nemasys G zawierający nicienie owadolubne z gatunku Heterorhabditis megidis, które można zastosować metodą opryskiwania gleby lub podlewania w dawce 1 mln nicieni na 1 m2.



Żarłoczne chrabąszcze majowe
Rozwój chrabąszcza majowego trwa 4-5 lat. Dorosłe osobniki (chrząszcze) pojawiają się na roślinach w maju i żerują około 6 tygodni, ogryzając młode liście drzew.


Wprawdzie na ogołoconych pędach rozwijają się pączki śpiące, ale...

Chrabąszcze majowe to duże chrząszcze o lekko omszonych brunatnych pokrywach skrzydeł. Ich larwy (nazywane pędrakami) są białoróżowe, grube, pałąkowato wygięte. Mają silny, gryzący aparat gębowy. Mogą osiągnąć nawet 60 mm długości. Dorosłe chrząszcze i pędraki zimują w glebie na głębokości około 1 m. Rozwój chrabąszcza majowego trwa 4-5 lat.
Dorosłe osobniki (chrząszcze)

* pojawiają się na roślinach w maju i żerują około 6 tygodni, ogryzając młode liście drzew. Wprawdzie na ogołoconych pędach rozwijają się pączki śpiące, ale zaatakowane rośliny są osłabione, źle rosną i źle zimują.
Samice zakopują się w ziemi na głębokość 20 cm i składają jaja. Po upływie około 6 tygodni wylęgają się pędraki, które żerują w warstwie próchnicznej gleby i zjadają rozkładające się części roślin. Od drugiego roku pędraki żerują na korzeniach roślin. Najbardziej żarłoczne są w trzecim roku – zwłaszcza wiosną. W czwartym roku pędraki żerują krótko i przepoczwarczają się.

Jeżeli w ogrodzie pojawiają się chrząszcze chrabąszcza majowego, można:

*

z młodych drzewek otrząsać je na rozłożone na ziemi płachty (należy robić to rankiem, kiedy są odrętwiałe po nocnym obniżeniu temperatury). Sparzone wrzątkiem i wysuszone są doskonałą karmą dla ryb, drobiu i trzody chlewnej;
*


wysokie drzewa liściaste (w ogrodzie lub jego pobliżu) można opryskiwać Owadofosem płynnym 50 (0,15%), Zolonem 35 EC (0,2%) lub Basudinem 25 EC (0,15%). Wykonanie tego zabiegu należy zlecić wyspecjalizowanym ekipom dysponującym odpowiednim sprzętem do opryskiwania wysokich drzew.
Tekst: prof. Stanisław Ignatowicz
Zdjęcia: prof. Stanisław Ignatowicz

Grzybiarz - 2009-09-06, 10:10

Wszystko o turkuciu podjadku
Larwy turkucia są podobne do postaci dorosłych.

Zdjęcie Turkuć podjadek
Zdjęcie W pobliżu gniazd można zakopać naczynia o gładkich ścianach, przykryte ukośnie ustawioną deseczką i umieścić w nich i dookoła grudki nawozu końskiego.

Zdjęcie Innym sposobem jest zakopanie w ziemi (w okresie godów turkucia) naczyń i połączenie ich deseczką.

Jest brunatnoszarym dużym owadem (do 6 cm długości), żyjącym w glebie. Na głowie ma długie czułki, a na końcu odwłoka – wyrostki ułatwiające orientację, gdy w podziemnym wąskim tunelu porusza się do tyłu. Spłaszczone i „zębate” przednie odnóża ułatwiają wygrzebywanie podziemnych korytarzy. W maju wychodzi na powierzchnię, aby połączyć się w pary.
W czerwcu samica składa około 300 jaj w gnieździe znajdującym się przy końcu korytarza, 3 cm pod powierzchnią gleby, i podgryza dookoła gniazda korzenie roślin (korzenie gnijąc, wydzielają ciepło potrzebne do ogrzania gniazda). Larwy turkucia są podobne do postaci dorosłych. Samice opiekują się nimi do jesieni, kiedy młode samodzielnie kopią kanaliki (do głębokości 0,5-1 m), w których zimują. Rozwój od jaja do osobnika dorosłego trwa trzy lata.
Dlaczego szkodzi

Drążąc korytarze tuż pod powierzchnią gleby:

* unosi młode rośliny, które wskutek tego więdną i zasychają (narusza ich korzenie);
* zjada napotkane korzenie (rośliny wciąga do korytarzy);
* wygryza dziury w bulwach korzeniowych i kłączach roślin.

Turkuć jest też pożyteczny, bo zjada ślimaki, pędraki i drutowce.
Jak walczyć z turkuciami
Wyłapywanie larw i dorosłych owadów, a następnie niszczenie ich.

Zakładanie pułapek
W pobliżu gniazd można zakopać naczynia o gładkich ścianach, przykryte ukośnie ustawioną deseczką i umieścić w nich i dookoła grudki nawozu końskiego.
Innym sposobem jest zakopanie w ziemi (w okresie godów turkucia) naczyń i połączenie ich deseczką. W tych miejscach ogrodu, gdzie turkuci było najwięcej, warto wykopać we wrześniu doły o wymiarach 50 x 50 x 50 cm, wypełnić obornikiem i przysypać ziemią. Zimą lub wczesną wiosną trzeba wykopać obornik i wybrać z niego turkucie.
Wyszukiwanie i niszczenie gniazda z młodymi osobnikami (w czerwcu i lipcu). O obecności podziemnych korytarzy świadczą smugi lekko wzniesionej ziemi i schnące rośliny. Na końcu korytarza znajduje się gniazdo (komora lęgowa) – tu gleba się zapada, a rośliny marnieją.
Wypłaszanie z gniazd i wyłapywanie młodych i dorosłych osobników – miejsca, gdzie pod ziemią znajdują się gniazda, należy zalać olejem jadalnym zmieszanym z wodą, co zmusi turkucie do wychodzenia na powierzchnię.
Jeżeli turkucie czynią znaczne szkody i wyłapywanie nie wystarcza, można sięgnąć po metody chemiczne. Jednak trzeba pamiętać, że substancje chemiczne przedostają się do gleby i do uprawianych roślin. Aby zniszczyć turkucie, można wykładać zatrute przynęty, na przykład liście sałaty opryskane Foschlorem płynnym, lub wysiewać na powierzchni gleby granulowane insektycydy kontaktowe Basudin 10 G lub Diazinon 10 G (0,5 kg na 100 m2), które w kontakcie z wodą uwalniają substancje trujące.


Tekst: Stanisław Ignatowicz
Zdjęcia: fot: (Dipl.Bio.) Eszter Kovács
Rysunki: Marek Sternicki

Zibi - 2009-09-06, 10:22

Turkuć podjadek..Wielki owad..Kiedyś takiego złapałem..Ma łapki do kopania..
Grzybiarz - 2009-09-06, 10:30

Turkuć Podjadek (Gryllotalpa gryllotalpa Linnaeus, 1758)



Systematyka
Turkuć podjadek, chociaż na to nie wygląda, spokrewniony jest ze świerszczami i pasikonikami. Należy do rodziny turkuciowatych (Gryllotalpidae), liczącej nieco ponad 40 gatunków. łacińska nazwa turkucia - Gryllotalpa - jest zbitką dwóch słów łacińskich: Gryllus - świerszcz i Talpa - kret, co doskonale oddaje jego osobliwy wygląd, przypominający bardziej kreta niż świerszcza.

Wielkość
Długość do 6 cm.

Długość życia
W naszych warunkach klimatycznych cykl rozwojowy tego owada trwa zwykle 2 lata. W hodowli może dożyć nawet 4 lat.

Wygląd
Duży owad prowadzący podziemny tryb życia. Ubarwiony brązowo-czarno, ciało pokryte delikatnymi włoskami. W oczy rzucają się duże odnóża przednie, przekształcone w łopatowate odnóża grzebne. Bardzo duże przedplecze. Skórzaste pokrywy krótkie, natomiast błoniaste skrzydła są w pełni rozwinięte. Długie przysadki odwłokowe.

Występowanie
Szeroko rozprzestrzeniony w niemal całej Europie. Niestety występuje coraz rzadziej.

Cechy szczególne
Gleba jest specyficznym środowiskiem życia, zwłaszcza ze względu na dużą gęstość. Podstawowym warunkiem zamieszkiwania pod powierzchnią ziemi jest więc obłe i wydłużone ciało, bez wystających części , które utrudniałyby jedynie poruszanie się. Najlepiej chyba przystosowanymi do życia w glebie organizmami są dżdżownice i wolno żyjące nicienie, których budowa umożliwia przeciskanie się pomiędzy cząsteczkami gleby. Inne, bardziej masywne organizmy (takie jak turkuć podjadek) muszą posługiwać się kończynami do odgarniania przeszkód. Nic więc dziwnego, że przednie kończyny tego owada przekształciły się w potężne "łopaty", służące mu do torowania sobie drogi. Większe przeszkody np. korzenie jakiejś rośliny) przecina zębatymi wyrostkami na krawędziach dwóch sąsiadujących i ruchomo ze sobą połączonych członów przednich nóg. Grubsze korzenie owad przegryza aparatem gębowym.

Aktywność
Raczej nocna, zwłaszcza podczas okresu godowego.

Biotop
Zamieszkuje obszary o luźnych glebach, w których z łatwością może kopać swoje podziemne chodniki. Preferuje miejsca o charakterze ruderalnym, zwłaszcza na piaszczystych glebach.

Terrarium
Potrzebne jest terrarium raczej o większej powierzchni dna niż wysokości; potrzebna pokrywa. Jego dno wysypujemy grubą (ok. 15 cm) warstwą ziemi ogrodniczej lub piasku (najlepiej wymieszać oba te rodzaje gleby). Dla ozdoby można posadzić kilka roślin jak kępy wiechliny rocznej (gatunek trawy) lub wysiać w nim np. marchew, które będą stanowić zarazem pożywienie dla naszych podopiecznych.

Wielkość terrarium
Możliwie o jak największej powierzchni dna i niezbyt wysokie.

Oświetlenie
Nie jest konieczne.

Temperatura
Pokojowa.

Wilgotność
Niska. Turkucie podjadki zamieszkują raczej suche tereny, więc terrarium z nimi można zraszać co tydzień.

żywienie
Turkucie słyną z podgryzania podziemnych części roślin, za co są szczególnie tępione przez właścicieli ogrodów. Ich szkodliwy wpływ na uprawy jest jednak znacznie przesadzony - oprócz korzeni i podziemnych bulw owady te często zjadają drobne bezkręgowce żyjące w glebie.

Rozpoznawanie płci
Płeć u turkuci można rozpoznać tylko wówczas, gdy słyszymy "pieśń miłosną" tych owadów - samce ćwierkają znacznie głośniej niż samice.

Rozmnażanie
W naturze okres godowy turkuci podjadków przypada na wiosnę. Wieczorami, ukryte w swych norkach samce przywołują samice, wydając delikatny, regularny ćwierkot. Samica odpowiada mu w podobny sposób, jednak znacznie ciszej. Samce poszukują partnerek podczas lotu. Lot turkucia jest jest niezgrabny, lata nisko nad ziemią ze zwieszonym odwłokiem. Gdy samiec natrafi na samicę ląduje przy wejściu do jej norki i udaje się wraz z nią pod powierzchnię ziemi, gdzie dochodzi do zapłodnienia. Samica pogłębia jeden z własnych korytarzy i formuje na jego końcu komorę lęgową wielkości piłki do tenisa. Jej ścianki wzmacnia lepką śliną. Samica opiekuje się jajami (w liczbie około 500-1000), a początkowo także wylęgiem. Turkucie, tak jak inni przedstawiciele rzędu prostoskrzydłych, przechodzą rozwój prosty, to znaczy larwy są bardzo podobne do osobników dorosłych (imago).

Zimowanie
Zimą można ustawić terrarium w chłodnym miejscu (dolna półka lodówki, piwnica itp. ), by owady zapadły w "sen zimowy". Odpoczynek taki jest wskazany, ze względu na ich naturalny tryb życia. Zimowanie korzystnie wpływa także na rozmnażanie turkuci. Zimowanie powinno odbywać się od października do maja.

Uwagi
Ze względu na powszechne uznawanie turkucia podjadka za gatunek szkodliwy jest on wciąż tępiony, a jego liczebność zmniejsza się coraz bardziej. Jednocześnie może być on interesującym obiektem obserwacji w domowej hodowli.

Grzybiarz - 2009-09-06, 10:39

Turkuć Podjadek Turkuć Podjadek
Opis: Owad długości do 5cm jest silnej budowy, barwy brunatnej; aparat gębowy gryzący. Nogi przednie z szerokimi płaskimi goleniami opatrzone wyrostkami. Larwy podobne do dorosłych owadów, lecz mniejsze i niedojrzałe płciowo. Rozwój: Owad ten prowadzi podziemny tryb życia. Samica na głębokości ok. 20-30 cm robi gniazdo wielkości ziemniaka i tam składa 150-200 jaj wielkości nasion konopi. W okolicy gniazda samica niszczy wszystkie korzonki roślin, skutkiem czego rośliny w tym miejscu usychają, umożliwiając lepsze nasłonecznienie gleby nad gniazdem. Larwy do drugiego stadium rozwojowego znajdują się pod opieką samicy, a następnie rozpraszają się. Gniazda z jajami można spotykać przez całe lato. Rozwój larw trwa około jednego roku. Na zimę zarówno larwy jak i dorosłe owady opuszczają się w ziemię na głębokość do 1m. Objawy żerowania: Obecność turkucia w ziemi zdradzają więdnące rośliny oraz lekko zaznaczone smugi wzniesionej ziemi w miejscach jego podziemnych korytarzy. Głuwnym pożywieniem turkucia są rośliny, lecz nie gardzi też pożywieniem mięsnym, zjadając dżdżownice i różne larwy żyjące w ziemi. Zwalczanie: Gniazda turkucia niszczy się przez ich wykopywanie. Obecność gniazda poznaje się po więdnących wokół roślinach. Dobre wyniki, szczególnie na małych terenach, daje wyłapywanie owadów do naczyń gładkościennych, wkopanych do ziemi równo z powierzchnią korytarza. Z chemicznych środków ochrony roślin stosuje się Diazol (dawniejszy Basudin) do podlewania

Grzybiarz - 2009-09-06, 10:42


Zibi - 2009-09-06, 11:04

Fajny, ale jest duży i groźnie wygląda..Młode przypominają owada dorosłego - widziałem młode wielkości około 1,5 centymetra.
Grzybiarz - 2009-09-06, 11:05

Konik polny - potoczna nazwa różnych owadów z rzędu prostoskrzydłych. W wąskim ujęciu dotyczy owadów z rodzaju konik (Chorthippus). W ujęciu potocznym także innych przedstawicieli szarańczowatych (z wyjątkiem samej szarańczy), a także (co bywa przez niektórych uważane za błędne) pasikoników. Jest owadem roślinożernym, ciepłolubnym, lubiącym wygrzewać się na słońcu.

Co ciekawe konik polny wydaje oprócz dźwięków słyszalnych dla ucha ludzkiego, powstałych poprzez pocieranie o siebie nóg lub skrzydełek, ultradźwięki. Faktu tego dowiedli naukowcy z University of Toronto. Badacze obserwowali konika polnego zamieszkującego tereny tropikalnych lasów Kolumbii (Arachnoscelis). Zauważyli,że samiec owego konika polnego wabi samiczki dźwiękami o częstotliwości 130 kiloherców, które to słyszalne są dla np. nietoperzy i waleni (wśród ssaków). Według badań dźwięk ten powstaje, gdy odgięty podczas pocierania element skrzydełek nagle się uwalnia i drga jak trampolina po skoku.

Badania prowadzono także na szarańczy, przedstawicielu szarańczowatych, do których należy również konik polny. Naukowcy z University of Oxford, Universidad de Buenos Aires oraz Texas A&M wykazali, że wybór pokarmu szarańczowatych zdeterminowany jest zapachem pokarmu, który udało im się zdobyć oraz który to spożywały w okresie głodu. Owady wybierają ten właśnie pokarm spośród innych, nawet w czasie dobrobytu, kiedy nie brakuje im pożywienia.

W polskiej kulturze konik polny bywa symbolem lekkomyślności i braku dbałości o przyszłość, np. w tłumaczeniach bajek Ezopa i La Fontaine'a. W greckim tekście u Ezopa występuje cykada, analogicznie u La Fontaine'a.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:08

Prostoskrzydłe (Orthoptera; syn. Saltatoria; szarańczaki) – rząd owadów uskrzydlonych rozpowszechnionych na całym świecie.

Charakterystyka

Owady o charakterystycznym kształcie głowy, o ustawieniu hipognatycznym względem osi ciała (przypominającym głowę konia), wydłużonym ciele, aparacie gębowym typu gryzącego, skrzydłach przednich przekształconych w sztywne pokrywy, tylnych błoniastych, w czasie spoczynku ukrytych pod przednimi. U większości skoczne odnóża III pary. Wiele gatunków posiada aparaty strydulacyjne służące do wydawania dźwięków oraz aparaty tympanalne (narząd słuchu). U samic - z wyjątkiem turkuciowatych - obecne pokładełko rzeczywiste, u samców przysadki odwłokowe. Rozwój z przeobrażeniem niezupełnym.

Znane od górnego karbonu, liczą ok. 17 tys. gatunków zamieszkujących wszystkie kontynenty. W Polsce występuje ok. 100 gatunków

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:10

Krótkoczułkowe (Caelifera) - podrząd owadów prostoskrzydłych. Potocznie nazywane szarańczakami lub konikami polnymi. Czasem spotykana jest nazwa "krótkoczułkie". Obejmuje rodziny:

* szarańczowate (Acrididae)
* skakunowate (Tetrigidae) i inne.

Przedstawiciele tego rzędu mają czułki zwykle krótsze od długości ciała, zbudowane z mniej niż 30 segmentów oraz krótkie pokładełka.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:14

Skakunowate (Tetrigidae) – rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych. Obejmuje około 1400 gatunków występujących głównie w klimacie tropikalnym.

Osiągają do 20 mm długości, mają krótkie czułki i długie przedplecze.

W Polsce spotykane są:
* Tetrix undulata
* Tetrix tenuicornis
* Tetrix subulata

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:19

Czułki - u owadów parzyste przysadki osadzone poza czołem, na policzku w okolicy oka lub po stronie brzusznej.

Występują podstawowe dwa typy:

* czułki członiaste (u skoczogonków i widłogonków)
* czułki wiciowe (u reszty owadów)

Czułki zaopatrzone są w receptory dotyku, węchu i smaku. Mogą mieć różną budowę w obrębie tego samego gatunku (dymorfizm płciowy) jak i w różnych fazach rozwojowych.

U stawonogów czułki zwane są antenami[1].
Podwójnie pierzeste czułki u samców białki wierzbówki
Piłkowane czułki u samic białki wierzbówki
Czułki u owada Ectemnius lapidarius

W zależności od budowy wyróżnia się czułki:

* blaszkowate,
* buławkowate,
* grzebieniaste,
* klamrowe (klamrowate),
* kolbkowate,
* łuskowate,
* maczugowate,
* nitkowate,
* orzęsione,
* nagie,
* paciorkowate,
* pałeczkowate,
* perełkowate,
* pierzaste,
* piłkowane,
* proste,
* szczeciniaste,
* szczecinowate,
* ząbkowane,
* załamane.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:22

Szarańczowate (Acrididae) – rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych obejmująca około 6000 gatunków. W Polsce występuje ich około 70.

Wygląd

Owady te charakteryzują się wydłużonym ciałem spłaszczonym bocznie, dużą w stosunku do ciała głową, skocznymi i masywnymi nogami tylnymi. Na pokrywach i biodrach trzeciej pary nóg posiadają aparaty strydulacyjne (u osobników obu płci), służące do wydawania dźwięków podczas ruchów nóg, narząd słuchowy na I segmencie odwłoka (u skakunów obu narządów brak). Długość ciała szarańczy wynosi od kilku mm do ponad 10 cm.

Pokarm

Szarańcze są roślinożerne, liczne z nich są szkodnikami (szarańcza wędrowna, szarańcza pustynna).

Występowanie

W większości zamieszkują ciepłe strefy klimatyczne - tropikalną i subtropikalną, mniej liczne w klimacie umiarkowanym.

Rozmnażanie

Samice składają na ziemi od 15 do 100 jaj, po czym osłaniają je pieniącą substancją.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:25

Szarańcza wędrowna (Locusta migratoria) – gatunek owada z rzędu prostoskrzydłych.

Charakterystyka

Wielkość

Osiąga długość od 35 do 55 mm długości.

Ubarwienie

Zmienne, z przewagą zieleni.

Pokarm

Przemieszczające się stada wyrządzały dawniej ogromne straty pożerając całą szatę roślinną w miejscu postoju. Obecnie dzięki różnorodnym metodom ich zwalczania straty się zmniejszyły. Nadal jednak szarańcza wędrowna, jak i gatunki pokrewne (szarańcza pustynna, szarańczka marokańska, nadobnik włoski) są poważnymi szkodnikami upraw.

Występowanie

Występuje na stepach i półpustyniach Eurazji, Afryki i Australii. W Polsce pojawia się rzadko.

Tryb życia

Żyje w fazie samotnej lub stadnej. W fazie stadnej migruje w ogromnych skupiskach, składających się z milionów osobników. Wędruje na północ - przy sprzyjających warunkach pojawia się nawet w Sztokholmie i Permie.

Podgatunki

Z racji tego, iż występuje w różnych strefach ekologicznych, wyodrębniono wiele podgatunków szarańczy wędrownej, jednak eksperci wciąż nie zgadzają się co do niektórych z nich. Głównymi podgatunkami są:

* Locusta m. migratoria - zachodnia i centralna Azja, wschodnia Europa.
* Locusta m. migratorioides - Afryka (stały ląd) i wyspy atlantyckie.
* Locusta m. capito - Madagaskar.
* Locusta m. manilensis - południowa Azja.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:29

Locusta migratoria

Locusta m. migratoria

Locusta m. migratorioides

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:33

Szarańcza pustynna (Schistocerca gregaria) - owad z rzędu prostoskrzydłych. Jeden z szarańczowatych tworzących fazę stadną.

Charakterystyka

Wielkość

Osiąga długość 6 cm.

Ubarwienie

Zmienne, lecz zazwyczaj brązowe z żółtymi plamami.

Pokarm

Jest to jeden z najgroźniejszych szkodników, z racji tego, iż potrafi przemieszczać się bardzo szybko i w dużych grupach, pochłaniając tony upraw.

Występowanie

Występuje od Afryki do Indii, na stepach, sawannach, polach i terenach uprawnych.

Tryb życia

Szarańcza pustynna potrafi bardzo szybko podróżować w gromadach, liczących do 50 miliardów osobników. Masa porusza się zgodnie z kierunkiem wiatru pochłaniając masy pożywienia

Rozmnażanie

Samice składają jaja w wilgotnej ziemi. Młode szarańcze posiadają zielone umaszczenie.

Zibi - 2009-09-06, 11:34

Lubię te owady..Takie sympatyczne..Kojarzą mi się z późnym latem.
Grzybiarz - 2009-09-06, 11:35

Anacridium aegyptium - owad z rzędu prostoskrzydłych o długości ciała do ok. 60 mm i rozpiętości skrzydeł do 140 mm. Ma brunatnopopielate ciało oraz charakterystyczne, paskowane oczy. Anacridium aegyptium zamieszkuje Europę Południową, Azję Południowo-Wschodnią i Afrykę Północną. Owad kilkakrotnie był zawlekany do Polski, kilkakrotnie zalatywał w fazie stadnej (ostatni raz prawdopodobnie w 1730 roku).

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:38

Dołczan wysmukły (Stenobothrus lineatus) - owad z rzędu prostoskrzydłych. Spotykany na suchych łąkach, osiąga długość 20 mm. Owad barwy zielonej, żółtej lub brązowej. Można go spotkać w postaci larwy od kwietnia do połowy czerwca, a w dorosłej postaci od lipca do października. Wydaje piszczące dźwięki. Są spowodowane bardzo wolnym pocieraniem tylnych odnóżyo skrzydła. To właśnie na nich są umieszczone narządy strydulacyjne.

Aparaty strydulacyjne (lub narządy strydulacyjne) - narządy, które służą pajęczakom, skorupiakom, wijom oraz owadom do wytwarzania dźwięków. Dźwięki powstają najczęściej poprzez pocieranie o siebie różnych części ciała z pewną częstotliwością. Narządy strydulacyjne są różnie zbudowane oraz umiejscowione w różnych miejscach ciała:

* chrząszcze (Coleoptera) pocierają o siebie lewe i prawe odnóża lub śródtułowie o przedplecze
* kózki (Cerambycidae) pocierają o siebie krawędzie środkowego i ostatniego segmentu tułowia
* prostoskrzydłe (Orthoptera) pocierają odnóże o pokrywę
* świerszcze (Gryllidae) pocierają o siebie lewą i prawą pokrywę
* niektóre poczwarki motyli (Lepidoptera) sąsiednie segmenty odwłoka
* u szarańczowatych (Acrididae) narządy strydulacyjne umieszczone są na skrzydłach - jest to zgrubiała żyłka, nazywana struną oraz na wewnętrznej części tylnych nóg, których guzkowata powierzchnia nazywana jest smyczkiem. Dźwięk powstaje wtedy, gdy owad poruszając nogą pociera smyczkiem o strunę skrzydła.

Narządy te występują najczęściej u samców, a wydawane dźwięki mają zwabić samice. Dźwięk jest charakterystyczny dla każdego gatunku.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:44

Nadobnik włoski (Calliptamus italicus) – owad z rzędu prostoskrzydłych.Samce nadobnika włoskiego osiągają długość 20 mm, samice 30 mm. Ubarwienie zmienne, od czerwonego do szarobrązowego.

Nadobnik włoski jest owadem ciepłolubnym. Larwy wylęgają się z jaj w maju, Osobniki dorosłe pojawiają się w lipcu. Samice składają do ziemi do sześciu ootek, zawierających do 50 jaj. Nadobniki żywią się roślinami, preferowanym pokarmem są bylice.

Nadobnik włoski występuje w południowej i południowo-wschodniej Europie, Azji Mniejszej i Środkowej oraz północnej Afryce. W Europie Środkowej spotykany na terenach suchych i ciepłych. W niektórych rejonach (głównie Azji Środkowej) występuje także forma stadna tego owada wyrządzająca szkody w rolnictwie. Pierwsze informacje o występowaniu nadobnika włoskiego pochodzą z XIX wieku. Dawniej owad ten występował na terenie całej Polski, obecnie zachował się niewielkie stanowiska na północy Puszczy Sandomierskiej

Ooteka (łac. ootheca, l. mn. oothecae, z gr. oo- - jajo i theca - osłona), kapsułka jajowa - zewnętrzna warstwa osłaniająca pakiet jajowy karaczanów i modliszek, określanych wspólną nazwą jajokapsułowców (Oothecaria). Substancja tworząca ootekę jest wydzieliną gruczołów dodatkowych. W kontakcie z powietrzem twardnieje.


Grzybiarz - 2009-09-06, 11:46

Siwoszek błękitny (Oedipoda coerulescens) – leśny owad z rzędu prostoskrzydłych. Spotykany w lasach sosnowych Europy północnej Afryki i Azji Mniejszej. Jest to szarańczak barwy szarej, żółtej lub brązowej, o skrzydłach niebieskawych lub żółtozielonych. Długość 15-28 mm. Ubarwienie ciała i pokryw zlewa się z otoczeniem, zaniepokojony skacze i ujawnia jaskrawą barwę spodnich skrzydeł.

Występuje od lipca do września. Zasiedla suche, słoneczne miejsca, bujnie porośnięte roślinnością. Żywi się trawami.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:48

Skoczek zielony (Omocestus viridulus) – gatunek owada należący do rzędu prostoskrzydłych.

Ten barwny owad osiąga 13-24 mm długości. Ubarwienie ciała jest bardzo urozmaicone: od ciemno-zielonego poprzez zielone, brązowe, ochrę lub fioletowe. Skrzydła są najczęściej zielone. Aktywny od lipca do września od nizin po góry, najczęściej jednak w terenie pagórkowatym. Najchętniej zasiedla wilgotne łąki. Jest żarłocznym roślinożercą. Jego śpiew przypomina szybkie tykanie budzika.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:50

Pasikonikowate (Tettigoniidae) – rodzina owadów należąca do rzędu prostoskrzydłych.

Rodzina jest reprezentowana przez ponad 6800 gatunków na całym świecie. Wiele z nich jest głównie drapieżnikami choć zjadają też pokarm roślinny. Osiągają długość do ok. 10 cm. Ubarwienie zielonkawe. Długie pokładełko. Aparaty strydulacyjne pasikoników znajdują się na sztywnych, pergaminowatych skrzydłach pierwszej pary. Jest to cecha odróżniająca pasikonikowate od szarańczowatych (oprócz długości czułek, które u pasikoników są dłuższe), u których aparat strydulacyjny znajduje się na tylnych nogach. Aparat słuchowy pasikoników umieszczony jest w piszczeli odnóży przednich.


Pokładełko (ovipositor, terebra) - narząd spotykany przede wszystkim u owadów. Pokładełko służy do składania jaj do otworów w drzewie, mchu, zagłębień w ziemi oraz w ciałach innych organizmów.

Pokładełko rzeczywiste występuje m.in. u skoczogonków, jętek, ważek, prostoskrzydłych; jest to twór sztywny i długi, często wystający poza koniec ciała samicy (np. u koników polnych).

Pokładełko teleskopowe, czyli rzekome, jest ruchome, czasem wciągane do wnętrza; występuje u motyli, muchówek i chrząszczy.

Pokładełko pojawia się też u zwierząt kręgowych. Przykładem mogą być pławikoniki, których samice za pomocą pokładełka składają jaja do torby lęgowej samców. Tam jaja są zapładniane i czekają na wyklucie do czasu zakończenia tej niezwykłej "ciąży".

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:55

Pasikonik śpiewający (Tettigonia cantans) – gatunek owada należący do rzędu prostoskrzydłych.
:jumpgreen:
Pospolity gatunek, który można spotkać wśród krzewów i wyższych zarośli lub drzew. Stosunkowo często można go spotkać w miastach. Charakterystyczną cechą wyróżniająca go od innych pasikonikowatych są stosunkowo krótkie skrzydła tylko nieznacznie zakrywające koniec odwłoka. Samce dają bardzo donośne koncerty o dźwiękach przyjemnych dla ludzkiego ucha. Ich śpiew jest bardzo szybki przedzielony częstymi przerwami.

Grzybiarz - 2009-09-06, 11:57

Łatczyn brodawnik (Decticus verrucivorus) – gatunek owada należący do rzędu prostoskrzydłych.

Samce osiągają długość od 3-4 cm, samice do 7 cm. Od innych pasikonikowatych wyróżniają go potężne tylne odnóża, długie skrzydła daleko wystające poza koniec odwłoka pokryte widocznymi szeregami drobnych plamek. Samce wydają dźwięki o dość ostrym brzmieniu w niewielkim stopniu modulowane. Lubi miejsca nasłonecznione jak suche południowe zbocza i łąki, przebywa również w zaroślach. Pobiera pokarm roślinny, rzadziej zwierzęcy.

W Polsce spotykany na terenie całego kraju.

Grzybiarz - 2009-09-06, 12:03

Opaślik sosnowiec (Barbitistes constrictus) – gatunek owada należący do rzędu prostoskrzydłych.

Od innych pasikonikowatych wyróżniają go bardzo silnie rozwinięte odnóża skoczne oraz bardzo długie czułki. Ubarwienie ciała jest zielone lub brunatne, długość ok. 3 cm. Gdy pojawia się masowo, staje się groźnym szkodnikiem niszczącym drzewostan leśny, ponieważ jego larwy żerują na pąkach i igłach drzew iglastych, głównie sosen. Najczęściej można go spotkać w lasach sosnowych. Występuje w Europie.

Grzybiarz - 2009-09-06, 12:03

Podkrzewin szary (Pholidoptera griseoaptera) – gatunek owada należący do rzędu prostoskrzydłych.

Powszechnie występują wśród przydrożnych zarośli, na łąkach i polanach od lipca do października.

Samica składa na jesień najczęściej do ziemi jaja, niekiedy w łodygach roślin, zbutwiałym drzewie lub w liściach. Rozwój embrionalny trwa do maja. Postacie dorosłe pojawiają się w pełni lata.

Grzybiarz - 2009-09-06, 12:11



Pasikonik zielony (Tettigonia viridissima) – gatunek owada należący do rzędu prostoskrzydłych.

Duży owad pospolicie występujący wśród wysokiej trawy. Jest sprawnym drapieżnikiem polującym na mniejsze owady. Jego zielone ubarwienie pomaga mu być trudno dostrzegalnym wśród źdźbeł traw,krzewów i drzew. Silny aparat gębowy typu gryzącego, długie czułki, dobrze wykształcone oczy i skoczne nogi czynią go sprawnym myśliwym. Latem samce przez cały dzień do późnej nocy trą pierwszą parą sztywnych skrzydeł na których znajdują się aparaty strydulacyjne,dając pasikonikowe koncerty.


Częsty pasożyt pasikoników - nicień

Grzybiarz - 2009-09-06, 12:14

Świerszczowate (Gryllidae) – rodzina owadów należąca do rzędu prostoskrzydłych, która obejmuje około 1200 gatunków, w Polsce występuje ich 7. Ciało tych owadów jest walcowate i wydłużone, duża głowa, złożone niewielkie oczy. Skrzydła u większości zredukowane, pokrywy skrócone, a na nich dobrze wykształcone aparaty strydulacyjne, na goleniach przedniej pary nóg znajdują się narządy bębenkowe, pokładełko cienkie. Nocny tryb życia, zamieszkują wierzchnie warstwy gleby (norki ziemne), ludzkie siedziby oraz mrowiska.Świerszcz polny (Gryllus campestris) – gatunek owada należący do rzędu prostoskrzydłych.

Samce mają od 19 do 23 mm długości, a samice od 17 do 22 mm i do tego dochodzi jeszcze wystające z tyłu pokładełko (ovipositor) o długości od 8 do 12 mm. Ubarwienie czarne do jasnobrązowego, kształt ciała cylindryczny, nogi silne. Głowa kulista z mocnym aparatem gryzącym, cienkie czułki ok 20 mm i trzecie oczko grzbietowe (ocellus) nad czołem. Przedtułów (prothorax) jest kwadratowy, druga para skrzydeł zredukowana.

Tylko u samców u podstawy skrzydeł występuje żółta plama. Świerszcz polny stosunkowo rzadko skacze pokonując tylko krótkie odcinki, a za to dobrze biega. Samce wyznaczają terytorium, którego bronią przed innymi samcami. Głośno śpiewają.

Grzybiarz - 2009-09-06, 12:16

Świerszcz domowy (Acheta domesticus) - niewielki gatunek świerszcza osiągający długość ok. 2-2,5 cm, o kolorze brunatnym lub brunatno-szarym (czasem czarnym). W naturze żyją w północnej Afryce i południowo-zachodniej Azji. Żyje najczęściej w pobliżu ludzkich siedzib, latem występuje w środowisku naturalnym np. na łąkach i pastwiskach. W dzień siedzi w ukryciu, nocą dojrzałe samce wydają melodyjne dźwięki wabiące samice. Samca można odróżnić od samicy po tym, że "ćwierka" i nie posiada pokładełka znajdującego się z tyłu na odwłoku samicy.

Świerszcze domowe również można hodować w domu. Do hodowli świerszcze wymagają temperatury 18-35 °C, dużo wody i pokarmu roślinnego w plastikowych kubkach. Im wyższa temperatura tym cykl przebiega szybciej. Potrzebny jest również pojemnik z ziemią do kwiatów lub torfem, w którym dorosłe samice składają jaja. Świerszcze żyją ok. 3 miesięcy.

Grzybiarz - 2009-09-06, 12:22

Mrowiszczak mrówkomirek (Myrmecophila acervorum) – synechtra, gatunek owada z rzędu prostoskrzydłych, z podrodziny mrowiszczaków (Myrmecophilinae), z rodziny Gryllinae. Gatunek pochodzący z Azji, obecnie występujący także w Środkowej i Południowej Europie. W Europie nie stwierdzono samców.

Samice są brunatne i osiągają długość 3 mm, samce są mniejsze i osiągają maksymalnie 1,5 mm (na terenie Europy nie stwierdzono obecności samców tego gatunku). Obie płci są bezskrzydłe. Owady tego gatunku występują w gniazdach różnych gatunków mrówek. Mrowiszczaki mają uwstecznione oczy pozbawione są skrzydeł i ich pokryw. W ciemności owady tego gatunku orientują się za pomocą długich czułków, na których znajdują się wrażliwe narządy zmysłów. Samice owadów tego gatunku rozmnażają się partenogenetycznie. Jedna samiczka składa do 50 jaj. W mrowisku występują jednocześnie różne stadia rozwojowe mrowiszczaka.

Partenogeneza (z greckiego παρθενος, "dziewica" oraz γενεσις "narodziny") – dzieworództwo, odmiana rozmnażania bezpłciowego[1] polegająca na rozwoju osobników potomnych jedynie z niezapłodnionej komórki jajowej, bez udziału plemnika. U roślin zwana apomiksją.

Partenogeneza może być traktowana jako cecha przystosowawcza. W warunkach stałego (stabilnego) środowiska o dużych, niewykorzystanych zasobach, partenogeneza umożliwia (tak jak i rozmnażanie bezpłciowe) szybkie zwiększenie liczebności populacji [2] (zobacz też: pomnażanie). W warunkach zmiennego środowiska lub środowiska z zaburzeniami, korzystniejszą strategią jest rozmnażanie płciowe, które umożliwia większą różnorodność potomstwa, na skutek m.in. rekombinacji genetycznej. Adaptacyjne cechy dzieworództwa widoczne są wyraźnie w przypadku partenogenezy geograficznej, ekologicznej, cyklicznej i pedogenezy.

Odmianą partenogenezy jest pedogeneza, która występuje np. u owadów: niektórych gatunków mszyc i chrząszczy, polega na przemiennym występowaniu w cyklu życiowym larw zdolnych do rozmnażania dzieworodnego (pedogeneza).

Do rozwoju partenogenetycznego można doprowadzić w sposób sztuczny, np. nakłuwając komórkę jajową żaby igłą zanurzona wcześniej w krwi żaby. Do sztucznej partenogenezy doprowadzić można także działając bodźcami elektrycznymi lub chemicznymi na komórki jajowe. W ten sposób udało się zapoczątkować rozwój u żab, niektórych ryb a nawet królika

Zibi - 2009-09-06, 12:55

Partenogeneza...W filmie "Seksmisja" o tym było.. :nie wolno:
Grzybiarz - 2009-09-06, 14:20

Wije (Myriapoda) - podtyp stawonogów charakteryzujących się obecnością wyraźnie wyróżnionej głowy i wydłużonego tułowia o wielu segmentach (od 10 do 180, chociaż nazwa "Myriapoda" znaczy "dziesięciotysiąconogie"). Na segmentach parzyste odnóża lokomocyjne, czasem zróżnicowane w zależności od położenia segmentu. Ostatni segment - telson - pozbawiony odnóży.


Budowa wijów

Najbardziej widoczna cecha tchawkodyszców to specyficzny układ służący do oddychania. Zwierzęta te oddychają za pośrednictwem systemu chitynowych rureczek, tzw. tchawek, który rozprowadza tlen atmosferyczny do najodleglejszych zakamarków ciała. Rureczki są niekiedy wzmocnione od środka chitynową spiralą. Tchawki tworzą rozmaite pęczki i rozgałęzienia - najdrobniejsze z nich dochodzą nawet do pojedynczych komórek ciała. Te najmniejsze tchawki to kapilary tchawkowe albo inaczej naczynia włosowate. Ciało tchawkodyszowców jest poprzebijane otworkami zwanymi przetchlinkami, przez które odbywa się wymiana gazów ze środowiskiem zewnętrznym. To właśnie przez te dziurki tlen przedostaje się do wnętrza ciała wijów. U niektórych wijów układ tchawkowy łączy się z mięśniami. Ich skurcze wraz z ruchami ciała pompują powietrze do jego wnętrza. Układ oddechowy u poszczególnych grup jest niejednakowo rozwinięty, niekiedy osiąga wysoki stopień specjalizacji. Jednakże Myriapoda nie mają go wcale i oddychają tylko powierzchnią ciała, co ułatwia im najprawdopodobniej obecność silnie rozwiniętego ciała tłuszczowego.

Ponieważ układ krwionośny tych zwierząt został odciążony od funkcji oddechowej, jest słabo rozwinięty, nawet w porównaniu z układem krwionośnym pierścienic (Annelida), stojących na niższym szczeblu drabiny ewolucyjnej. Składa się z rurkowatego serca podzielonego na wiele odcinków. Z serca odchodzi aorta, która rozgałęzia się, a jej odnogi biegną do głowy i okolicy brzusznej. Serce jest przyczepione do ścian ciała specjalnymi mięśniami skrzydlatymi. Najdrobniejsze gatunki nie mają układu krwionośnego.

Z kolei w przewodzie pokarmowym wijów można wyróżnić trzy części: jelito przednie, z otwierającymi się do niego gruczołami ślinowymi, jelito środkowe oraz tylne, do którego często uchodzą gruczoły odbytowe. Narządy wydalnicze występują w postaci jednej albo dwóch par cewek Malpighiego. Prymitywny układ nerwowy składa się z parzystego zwoju nadprzełykowego, obrączki okołoprzełykowej oraz parzystego łańcucha zwojów brzusznych.

Parzyste lub nieparzyste gonady wijów leżą nad przewodem pokarmowym lub pod nim i mogą uchodzić z przodu lub tyłu tułowia. Wije to zwierzęta rozdzielnopłciowe, jajorodne, najczęściej przechodzą rozwój prosty. U niektórych gatunków postacie młodociane mają mniej nóg niż dorosłe i uzupełniają je podczas linienia. Na przykład wylęgające się z jaj przetacznikowate, inaczej skutigery (Scutigeridae), mają niepełną liczbę segmentów, których przybywa w miarę kolejnych linień.

Systematyka
Filogeneza (Kluge, 2000)

Jeden z wielu podziałów systematycznych świata zwierzęcego zakłada, że wije w randze gromady dzielą się na dwie podgromady: przodopłciowe i tyłopłciowe, w zależności od położenia otworów płciowych. Obecnie, choć dyskusje na temat zasadności różnych podziałów są w toku, to przy założeniu, że wije są taksonem w randze podtypu, należy wyróżnić 4 gromady wijów:

* pareczniki (Chilopoda)
* drobnonogi (Symphyla)
* skąponogi (Pauropoda)
* dwuparce (Diplopoda)

Wije (Myriapoda) uwazane są za sztuczną, polifiletyczna grupę. Jednocześnie trudno ustalić pokrewieństwo między parecznikami (Chilopoda), dwuparcami (Diplopoda) i skaponogami (Pauropoda) i drobnonogami (Symphyla). Prowizorycznym rozwiązaniem było m.in. wyróżnienie dwóch podgromad: przodopłciowe (Progoneata z dwuparcami – Diplopora, skąponogami – Pauropoda i drobnonogami – Symphyla) i tyłopciowych (Opisthogoneata z parecznikami - Chilopoda)

Uważa się, że „Myriapioda” to co najmniej trzy linie rozwojowe: Chilopoda posiadające szczękonóża, Dignatha (o dwóch parach narządów gębowych – Diplopoda i Pauropoda) i Trignatha (o trzech parach narządów gębowych (Symphyla oraz Insecta). Wobec różnorodnych wątpliwości dawnych „wijów” często nie rozpatruje się ich jako jednej gromady ale jako 4 samodzielne gromady o bliżej nie wyjaśnionym pokrewieństwie filogenetycznym.

Grzybiarz - 2009-09-06, 14:24

Pareczniki (Chilopoda) - gromada stawonogów zaliczanych do wijów (Myriapoda). Na każdym segmencie ciała znajduje się tylko 1 para odnóży krocznych (wyjątek stanowią 2 ostatnie segmenty: pregenitalny i genitalny oraz pierwszy segment, na których nie ma odnóży). Pierwsza para odnóży tułowiowych tworzy tzw. szczękonóża (maxillipedes) z gruczołami jadowymi. U niektórych przedstawicieli w okolicy oczu znajduje się narząd skroniowy zwany też narządem Tömösvary'ego, który odpowiedzialny jest za recepcję stopnia wilgotności. Oczy pareczników są złożone. Niektórzy przedstawiciele są jajorodni, a niektórzy żyworodni.

Narząd Tömösváry'ego (narząd skroniowy, ang. Tömösváry organ) – narząd zmysłów występujący u niektórych wijów. Występuje na głowie i jest uformowany w kształcie wypukłej obręczy lub podkowy, niekiedy jest mały i ma postać pora. Znajduje się obustronnie poniżej zagłębień u podstawy czułków. Funkcją narządu jest recepcja stopnia wilgotności otoczenia bądź węchowa[1]. Anatomia narządu jest bardzo dobrze zbadana, jednak mechanizm fizjologiczny w jakim zachodzić miałyby te procesy nie jest dotąd poznany. Strukturę tę opisał w 1883 roku węgierski myriapodolog Ödön Tömösváry (1852-1884)

Grzybiarz - 2009-09-06, 14:27

Wij drewniak (Lithobius forficatus) - parecznik żyjący przeważnie pod korą drzew, w próchnie, pod kamieniami, w ściółce, rzadziej w samej glebie. Preferują ziemie gliniaste, czarnoziemy oraz ziemie z małą domieszką piasku. Często zamieszkują osiedla ludzkie, opuszczone żwirownie oraz parki miejskie. Należy do podrzędu Drewniakokształtne - Lithobiomorpha.

Charakteryzują się obecnością 15 par nóg i segmentów u osobników dorosłych i siedmiu, rzadziej 6 lub 8 par u form młodocianych. Bardzo wyraźnie zaznaczona jest heteronomia segmentów; segmenty 1, 3, 5, 7, 8, 10, 12, i 14 są znacznie dłuższe niż pozostałe.

Samica składa jedno białe jajko, raz na 1-2 tygodni. Młode lęgną się z niepełną liczba segmentów (rozwój anamorficzny).

Heteronomia (gr. heteros - inny + nomos - prawo) - zachowanie polegające na poddawaniu się, przyjęciu norm ustalonych przez innych ludzi (głównym powodem ich przestrzegania są sankcje zawnętrzne). Wg Sergiusza Hessena jest to stan pośredni między anomią a autonomią.

Jest to drugi etap rozwoju moralnego człowieka wg Jean'a Piaget'a który następuje między 2 a 9 rokiem życia.

Grzybiarz - 2009-09-06, 14:31

Skolopendra olbrzymia (Scolopendra gigantea) - gatunek południowoamerykańskiego wija z rodzaju Scolopendra.


Gatunek opisany w 1758 roku. S. gigantea to prawdopodobnie największy gatunek skolopendry, osiąga przeciętnie 26 cm długości, a największe osobniki ponad 35cm długości. Skolopendra jest zwierzęciem jadowitym, silnie toksyczny jad zawiera acetylocholinę, histaminę i serotoninę, ukąszenia są dla człowieka bolesne, lecz nie stanowią istotnego zagrożenia życia. Znane pod nazwą 'Puerto Rican Giant Centipede' ewentualnie 'South American Giant Centipede'.
Występowanie
Skolopendra olbrzymia z Trynidadu

Gatunek lasu deszczowego. Charakterystyczne dla tej skolopendry lokalizacje to Wenezuela; Carabobo, Valencia, Centralna oraz Południowa Ameryka, została również przez człowieka zawleczona na Wyspy Dziewicze, Haiti, Meksyk oraz Honduras. Istnieje również potwierdzony przypadek odkrycia osobnika w Indiach (praca "A taxonomic re-assessment of the centipede Scolopendra gigantea Linnaeus (Chilopoda: Scolopendridae) and confirmation of its occurrence in India" autorstwa Vinod Khanna and B.E. Yadav (1988); do pobrania z www.zoosprint.o

Hodowla

Scolopendra gigantea jest gatunkiem trudno dostępnym w handlu. Ze względu na rozmiar, szybkość, agresywną naturę i jad polecane tylko zaawansowanym hodowcom. Niezbyt wdzięczny obiekt obserwacji: w terrarium większość czasu ukrywają się w substracie, bądź w kryjówce.

Zwierzę jaskrawo ubarwione: czerwona głowa oraz segment zagłowowy, czerwonawo-wiśniowe pozostałe segmenty, przy jednocześnie bardzo kontrastowych, jasno-żółtych nogach. Rzadziej spotykana jest odmiana czarna, przypominająca trochę kolorystycznie bardzo ciemną Scolopendra galapagoensis. Cechą szczególną tej skolopendry jest obecność małych kolców znajdujących się na początku drugich odcinków nóg krocznych (z ang. 'femoral spurs') na kilku lub kilkunastu nogach z każdej strony. Jest to cecha spotykana jedynie u Scolopendra gigantea. Jedynie u S. galapagoensis spotykamy kolce na jednej, bądź maksymalnie dwóch nogach krocznych na stronę. Istotną cechą jest również ilość łysych (gładkich) członów anten w ilości od 9 do 12, rzadko 8, na łącznie 17 członów. W ten sposób możemy odróżnić ją od S. galapagoensis oraz S. viridicornis. Swego czasu powstało spore zamieszanie z podgatunkami Skolopendry olbrzymiej, nieopisany gatunek skolopendry z Ekwadoru był uznawany jako podgatunek S. gigantea robusta, albo S. robusta. Jest to błąd zapoczątkowany przez pewnego autora książek terrarystycznych, który ową błędną, trójczłonową nazwę wprowadził. Dla ścisłości: S. robusta jest gatunkiem rdzennie meksykańskim, który nie występuje w handlu, nazwa S. gigantea robusta owszem kiedyś istniała, ale okazała się synonimem S. heros. :łaps:

Grzybiarz - 2009-09-06, 14:35

Skąponogi, skąpotchawce (Pauropoda) - stawonogi z gromady wijów osiągające długość ciała do 2 mm. Dotąd opisano ponad 500 gatunków skąponogów, z których około 30 znanych jest z Polski.

Budowa ciała

Istnieją zarówno formy wysmukłe o zwinnych i stosunkowo długich odnóżach, lecz można też spotkać formy krępe, owalne w zarysie, mało ruchliwe. Ciało pierwszych pokryte jest cienkim, gładkim zwykle oskórkiem, najczęściej bezbarwnym lub białawym, natomiast u drugich oskórek jest gruby, a ich powierzchnia ciała nierzadko żółtawa lub brunatnawa, ma charakterystyczną rzeźbę oraz guzki lub kolce. Powierzchnia ciała skąponogów jest pokryta licznymi włoskami rozmaitego kształtu, będącymi narządami dotyku. Szczególną uwagę zwracają długie szczecinki tzw. trichobothria, umieszczone na płytkach grzbietowych lub obok nich. Ciało tych organizmów składa się zwykle z 11, wyjątkowo z 12 segmentów. Pierwszy segment za głową jest słabo rozwinięty, mniejszy od pozostałych i nie ma przysadek. Liczba tergitów jest z reguły mniejsza, aniżeli liczba segmentów i wynosi 6, gdyż ich grzbietowe odcinki 1, 4, 6, 8 i 10 segmentu uległy skróceniu. U większości skąponogów na 11 segmentach znajduje się 9 par odnóży krocznych. Nieliczne mają 11 par odnóży krocznych, a podrodzaj Decapauropus, o tułowiu złożonym z 12 segmentów, ma 10 par odnóży.

Głowa jest wyraźnie wyodrębniona, powstała ze zlania się 5 segmentów. Na 4 i 5 segmencie głowowym są narządy gębowe, w postaci jednej pary żuwaczek i jednej pary szczęk. Otwór gębowy jest nieco przesunięty ku tyłowi i okrywa go warga górna. Żuwaczki są silne u Hexamerocerata, a u innych skąponogów są bardzo delikatne. Szcęki składają się z 3 członów, lecz nie mają głaszczki. Między połowami szczęk leży trójkątna, zaokrąglona płytka powstała ze sternitu - segmentu szczęk. Na głowie znajduje się 1 para czułków, składają się one z 4-6 grubych członów nasadowych, na których osadzone są dwie krótkie gałązki, zakończone delikatnymi, długimi biczykami. Górna gałązka kończy się pojedynczym, długim, cienkim biczykiem, a dolna ma 2 biczyki. Między nimi jest osadzony na nóżce narząd zmysłu tzw. globulus. Skąponogi nie mają oczu, lecz po bokach głowy mają dwa duże, podobne do oczu, nibyoczka.

Układ pokarmowy i odżywianie

Schitynizowane jelito przednie przechodzi w trzecim segmencie w obszerne jelito środkowe, nie mające bocznych wypuklin. W segmencie preanalnym znajduje się jelito tylne podzielone na wąski kanalik i obszerny, wysłany chityną pęcherzyk jelita prostego. Sposób odżywiania został zbadany tylko u nielicznych gatunków. Przedstawiciele rodzaju Pauropus i Allopauropus wysysają strzępki grzybni pleśni. W przewodzie pokarmowym wymienionych skąponogów, mających bardzo delikatne szczęki, znajdowano tylko pokarm płynny, to u rodzaju Millotaurus, wyposażonego w szczęki silniejsze, stwierdzono w jelicie kawałki grzybni i zarodni oraz włoski drobnych stawonogów. .

Narządy wydalnicze i wydalanie

Narządy te są u skąponogów słabo zbadane. Należy tu gruczoł szczękowy, pełniący prawdopodobnie rolę gruczołu wydzielania, to samo odnosi się do dwóch par gruczołów uchodzących w pobliżu otworu ustnego. Natomiast narządami wydalniczymi jest para cewek Malpighiego, stanowiących wypustki jelita tylnego i biegnących pod jelitem środkowym ku przodowi, aż do trzeciego segmentu tułowia.

Układ krążenia

Skąponogi nie mają układu krążenia, co wiąże się z drobnymi rozmiarami ciała i jest cechą wtórną, która wystąpiła na pewnym etapie ich rozwoju rodowego.

Układ oddechowy

Układ ten występuje tylko u Millotauropodidae i ma bardzo uproszczoną budowę. Jego przetchlinki znajdują się na biodrach nóg krocznych. Zwykle łączą się one z krótkimi tchawkami i tylko z bioder 1 pary nóg, nie rozgałęziając się, dochodzą aż do głowy. Ogromna większość skąponogów nie posiada specjalnego układu oddechowego. Oddychanie skórne ułatwia im silnie rozwinięte ciało tłuszczowe.

Układ nerwowy

Centralny układ nerwowy jest u tych zwierząt, w stosunku do ich drobnych rozmiarów, bardzo silnie rozwinięty, co dotyczy mózgu i pnia brzusznego. "Mózg" zajmuje u nich nie tylko puszkę głowową, lecz jego zwoje wnikają aż do drugiego segmentu tułowia. Biegnący wzdłuż ciała pień nerwowy ma tylko segmentalnie rozmieszczone zgrubienia, ale nie jest poza tym rozczłonkowany.

Układ rozrodczy

Skąponogi to zwierzęta rozdzielnopłciowe. Męski gruczoł płciowy, leżący na grzbietowej stronie ciała, ma u Pauropus silvaticus cztery woreczkowate rozszerzenia, leżące jedne za drugimi. Z każdego z nich wybiega długi przewód wyprowadzający, rozszerzający się w pęcherzyk nasienny. Wszystkie pęcherzyki nasienne łączą się w nieparzysty przewód, rozdzielający się w parzysty przewód wytryskowy, uchodzący na zewnątrz pomiędzy biodrami trzeciej pary odnóży krocznych, na szczycie dwóch małych brodawek płciowych.

Nieparzysty wydłużony jajnik leży między jelitem a brzusznym pniem nerwowym. Ma on zasadniczo dwa jajowody, z których jeden jest w pełni rozwinięty i funkcjonalny przechodzi w przedsionek oraz w zbiornik nasienia. Narządy płciowe samicy uchodzą na stronie brzusznej trzeciego segmentu tułowiowego. U obu płci gonady zawiązują się na stronie brzusznej poniżej jelita. Jaja są bogate w żółtko. Jedne gatunki składają je pojedynczo np. w spękaniach kawałka drewna, u innych gatunków samica siedzi na bryłce jaj. Młode opuszczają osłonki jajowe jako nieruchome stadium spoczynkowe, z czułkami oraz zawiązkami dwóch pierwszych par nóg krocznych. Stadium to linieje i następna larwa ma ciało złożone z 6 segmentów i 3 par nóg krocznych. Druga larwa ma 5 par nóg, trzecia 6, a czwarta 8. Zwierzęta dochodzą do dojrzałości płciowej po wykształceniu 9 par odnóży, choć u niektórych rodzajów dalsze pary odnóży wyrastają po następnych wylinkach.

Ekologia i rozmieszczenie geograficzne

Przebywają w lasach, w miejscach o stałej wilgotności, na spodniej stronie kamieni, butwiejącym drewnie, wśród opadłych liści lub też w kompostach, a nawet pod kępami torfowców. Kilka gatunków żyje na brzegu morskim, pod wielkimi kamieniami, leżącymi na granicy zasięgu fal. Niektóre gatunki przebywają w środowiskach synantropijnych, jak ogrody i cieplarnie. Większość skąponogów żyje w krajach tropikalnych i subtropikalnych. W miarę posuwania się na północ liczba gatunków szybko maleje i w Europie z Finlandii znane są tylko 3 gatunki.

Filogeneza

Stawonogi te w stanie kopalnym nie są znane. O ich pochodzeniu można wnioskować tylko na podstawie cech anatomiczno-porównawczych, które wskazują, iż są one grupą starożytną, zachowującą szereg prymitywnych cech budowy.

Grzybiarz - 2009-09-06, 14:47

Skąponogi, skąpotchawce (Pauropoda) - stawonogi z gromady wijów osiągające długość ciała do 2 mm. Dotąd opisano ponad 500 gatunków skąponogów, z których około 30 znanych jest z Polski.

Budowa ciała

Istnieją zarówno formy wysmukłe o zwinnych i stosunkowo długich odnóżach, lecz można też spotkać formy krępe, owalne w zarysie, mało ruchliwe. Ciało pierwszych pokryte jest cienkim, gładkim zwykle oskórkiem, najczęściej bezbarwnym lub białawym, natomiast u drugich oskórek jest gruby, a ich powierzchnia ciała nierzadko żółtawa lub brunatnawa, ma charakterystyczną rzeźbę oraz guzki lub kolce. Powierzchnia ciała skąponogów jest pokryta licznymi włoskami rozmaitego kształtu, będącymi narządami dotyku. Szczególną uwagę zwracają długie szczecinki tzw. trichobothria, umieszczone na płytkach grzbietowych lub obok nich. Ciało tych organizmów składa się zwykle z 11, wyjątkowo z 12 segmentów. Pierwszy segment za głową jest słabo rozwinięty, mniejszy od pozostałych i nie ma przysadek. Liczba tergitów jest z reguły mniejsza, aniżeli liczba segmentów i wynosi 6, gdyż ich grzbietowe odcinki 1, 4, 6, 8 i 10 segmentu uległy skróceniu. U większości skąponogów na 11 segmentach znajduje się 9 par odnóży krocznych. Nieliczne mają 11 par odnóży krocznych, a podrodzaj Decapauropus, o tułowiu złożonym z 12 segmentów, ma 10 par odnóży.

Głowa jest wyraźnie wyodrębniona, powstała ze zlania się 5 segmentów. Na 4 i 5 segmencie głowowym są narządy gębowe, w postaci jednej pary żuwaczek i jednej pary szczęk. Otwór gębowy jest nieco przesunięty ku tyłowi i okrywa go warga górna. Żuwaczki są silne u Hexamerocerata, a u innych skąponogów są bardzo delikatne. Szcęki składają się z 3 członów, lecz nie mają głaszczki. Między połowami szczęk leży trójkątna, zaokrąglona płytka powstała ze sternitu - segmentu szczęk. Na głowie znajduje się 1 para czułków, składają się one z 4-6 grubych członów nasadowych, na których osadzone są dwie krótkie gałązki, zakończone delikatnymi, długimi biczykami. Górna gałązka kończy się pojedynczym, długim, cienkim biczykiem, a dolna ma 2 biczyki. Między nimi jest osadzony na nóżce narząd zmysłu tzw. globulus. Skąponogi nie mają oczu, lecz po bokach głowy mają dwa duże, podobne do oczu, nibyoczka.

Układ pokarmowy i odżywianie

Schitynizowane jelito przednie przechodzi w trzecim segmencie w obszerne jelito środkowe, nie mające bocznych wypuklin. W segmencie preanalnym znajduje się jelito tylne podzielone na wąski kanalik i obszerny, wysłany chityną pęcherzyk jelita prostego. Sposób odżywiania został zbadany tylko u nielicznych gatunków. Przedstawiciele rodzaju Pauropus i Allopauropus wysysają strzępki grzybni pleśni. W przewodzie pokarmowym wymienionych skąponogów, mających bardzo delikatne szczęki, znajdowano tylko pokarm płynny, to u rodzaju Millotaurus, wyposażonego w szczęki silniejsze, stwierdzono w jelicie kawałki grzybni i zarodni oraz włoski drobnych stawonogów. .

Narządy wydalnicze i wydalanie

Narządy te są u skąponogów słabo zbadane. Należy tu gruczoł szczękowy, pełniący prawdopodobnie rolę gruczołu wydzielania, to samo odnosi się do dwóch par gruczołów uchodzących w pobliżu otworu ustnego. Natomiast narządami wydalniczymi jest para cewek Malpighiego, stanowiących wypustki jelita tylnego i biegnących pod jelitem środkowym ku przodowi, aż do trzeciego segmentu tułowia.

Układ krążenia

Skąponogi nie mają układu krążenia, co wiąże się z drobnymi rozmiarami ciała i jest cechą wtórną, która wystąpiła na pewnym etapie ich rozwoju rodowego.

Układ oddechowy

Układ ten występuje tylko u Millotauropodidae i ma bardzo uproszczoną budowę. Jego przetchlinki znajdują się na biodrach nóg krocznych. Zwykle łączą się one z krótkimi tchawkami i tylko z bioder 1 pary nóg, nie rozgałęziając się, dochodzą aż do głowy. Ogromna większość skąponogów nie posiada specjalnego układu oddechowego. Oddychanie skórne ułatwia im silnie rozwinięte ciało tłuszczowe.

Układ nerwowy

Centralny układ nerwowy jest u tych zwierząt, w stosunku do ich drobnych rozmiarów, bardzo silnie rozwinięty, co dotyczy mózgu i pnia brzusznego. "Mózg" zajmuje u nich nie tylko puszkę głowową, lecz jego zwoje wnikają aż do drugiego segmentu tułowia. Biegnący wzdłuż ciała pień nerwowy ma tylko segmentalnie rozmieszczone zgrubienia, ale nie jest poza tym rozczłonkowany.

Układ rozrodczy

Skąponogi to zwierzęta rozdzielnopłciowe. Męski gruczoł płciowy, leżący na grzbietowej stronie ciała, ma u Pauropus silvaticus cztery woreczkowate rozszerzenia, leżące jedne za drugimi. Z każdego z nich wybiega długi przewód wyprowadzający, rozszerzający się w pęcherzyk nasienny. Wszystkie pęcherzyki nasienne łączą się w nieparzysty przewód, rozdzielający się w parzysty przewód wytryskowy, uchodzący na zewnątrz pomiędzy biodrami trzeciej pary odnóży krocznych, na szczycie dwóch małych brodawek płciowych.

Nieparzysty wydłużony jajnik leży między jelitem a brzusznym pniem nerwowym. Ma on zasadniczo dwa jajowody, z których jeden jest w pełni rozwinięty i funkcjonalny przechodzi w przedsionek oraz w zbiornik nasienia. Narządy płciowe samicy uchodzą na stronie brzusznej trzeciego segmentu tułowiowego. U obu płci gonady zawiązują się na stronie brzusznej poniżej jelita. Jaja są bogate w żółtko. Jedne gatunki składają je pojedynczo np. w spękaniach kawałka drewna, u innych gatunków samica siedzi na bryłce jaj. Młode opuszczają osłonki jajowe jako nieruchome stadium spoczynkowe, z czułkami oraz zawiązkami dwóch pierwszych par nóg krocznych. Stadium to linieje i następna larwa ma ciało złożone z 6 segmentów i 3 par nóg krocznych. Druga larwa ma 5 par nóg, trzecia 6, a czwarta 8. Zwierzęta dochodzą do dojrzałości płciowej po wykształceniu 9 par odnóży, choć u niektórych rodzajów dalsze pary odnóży wyrastają po następnych wylinkach.

Ekologia i rozmieszczenie geograficzne

Przebywają w lasach, w miejscach o stałej wilgotności, na spodniej stronie kamieni, butwiejącym drewnie, wśród opadłych liści lub też w kompostach, a nawet pod kępami torfowców. Kilka gatunków żyje na brzegu morskim, pod wielkimi kamieniami, leżącymi na granicy zasięgu fal. Niektóre gatunki przebywają w środowiskach synantropijnych, jak ogrody i cieplarnie. Większość skąponogów żyje w krajach tropikalnych i subtropikalnych. W miarę posuwania się na północ liczba gatunków szybko maleje i w Europie z Finlandii znane są tylko 3 gatunki.

Filogeneza

Stawonogi te w stanie kopalnym nie są znane. O ich pochodzeniu można wnioskować tylko na podstawie cech anatomiczno-porównawczych, które wskazują, iż są one grupą starożytną, zachowującą szereg prymitywnych cech budowy.

Grzybiarz - 2009-09-06, 14:54

Karaczany, hełmce (Blattodea, Blattoptera, Blattariae, Blattaria) – rząd owadów z przeobrażeniem niezupełnym, liczący ponad 3500 gatunków. Prowadzą ukryty tryb życia (kryptyczny), przeważnie nocny, są wszystkożerne.

Ciało zazwyczaj ciemno ubarwione (różne odcienie brązu i ciemnego brązu). Głowa jest prawie w całości ukryta pod tarczowatym i szerokim przedpleczem (stąd ich nazwa hełmce). Mają długie, wieloczłonowe i pokryte szczecinkami czułki. Przednia para skrzydeł jest silnie schitynizowana i ciemniejsza. Skrzydła z widocznym i gęstym użyłkowaniem. Tylna para skrzydeł jest zazwyczaj szeroka i błoniasta, w spoczynku ukryte pod pierwszą parą. Często spotykane są formy krótkoskrzydłe (brachypteria). Odnóża są długie i smukłe z długimi kolcami, pozwalają na szybki bieg. Odwłok jest szeroki, zakończony parą członowanych wyrostków odwłokowych (cerci). Samice czasem mają przyczepiony do odwłoka kokon jajowy (ooteka).

Gatunek inwazyjny - gatunek alochtoniczny o znacznej ekspansywności, który rozprzestrzenia się naturalnie lub z udziałem człowieka i stanowi zagrożenie dla fauny i flory danego ekosystemu, konkurując z gatunkami autochtonicznymi o niszę ekologiczną, a także przyczyniając się do wyginięcia gatunków miejscowych.

Inwazyjne gatunki roślin stanowią szczególny problem na obszarach chronionych, wypierając rodzime gatunki roślin, dla ochrony których utworzono te obszary. W takim przypadku zachodzi konieczność usuwania intruzów (głównie przez mechaniczne niszczenie).

Karaczany liczniej występują w krajach tropikalnych. W tej grupie wiele gatunków jest synantropijna z gatunkami inwazyjnymi.

W Polsce wykazano występowanie 16 gatunków, co stanowi ok. 0,4 % wszystkich gatunków żyjących współcześnie na Ziemi. Spośród 16 gatunków krajowych jedynie 7 występuje w środowiskach naturalnych (m.in. Ectobius erythronotus, Ectobius lapponicus, Ectobius sylvestris), pozostałe to gatunki zawleczone, najczęściej pochodzenia tropikalnego. Spośród nich Blatta orientalis i Blattella germanica są gatunkami synantropijnymi, zdolnymi do swobodnego i niekontrolowanego przez człowieka rozprzestrzeniania się. Pozostałe gatunki synantropijne zamieszkują cieplarnie (m.in. w ogrodach zoologicznych): Panchlora exoleta, Panchlora nivea, Pycnoscelus surinamensis, Periplaneta americana, Periplaneta australasiae, Nyctibora brunnea i Nyctibora sericea.

Grzybiarz - 2009-09-06, 14:57

Zadomka polna (Ectobius lapponicus) - owad z rzędu karaczanów, z rodziny Ectobiidae (zadomkowate), jeden z nielicznych krajowych karaczanów żyjących w środowisku naturalnym.

Występowanie
Gatunek pospolity w całej Europie, obecny także w Zachodniej Syberii.
Opis
Wielkość ciała 7-13 mm, charakteryzuje się zmiennym ubarwieniem ciała. Samiec jest długoskrzydły, na przedpleczu ma czarną, nieostro odgraniczoną plamę. Samica ma jasnobrązowe przedplecze i krótsze skrzydła.
Biotop
Żyje w głównie w lasach, chociaż można spotkać ten gatunek także i w zaroślach, sadach i ogrodach. Nie występuje w budynkach.
Tryb życia
Jest to owad ruchliwy. Gatunek ten spotkać można od maja do września, samice przebywają zazwyczaj na niskich roślinach, samce na ziemi. Jaja składane przez samice chronione są przez kokon (długość ok. 3 mm). Dorosłe owady są wszystkożerne.

Grzybiarz - 2009-09-07, 10:02

Karaczany ,szczególnie te egzotyczne ostatnio stały się modne w hodowlach.
Artykuł na ten temat:
Karaczany

Karaczany, są owadami bardzo prostymi w hodowli. Nie ma problemów z ich karmieniem, ponieważ są wszystkożerne i zjadają każdy podany im pokarm, szybko i łatwo się też rozmnażają. Większość gatunków największą aktywność wykazuje głownie nocą. Służą za pokarm głównie większym jaszczurkom. Do chowu karmowego nadają się wszystkie dostępne na rynku zoologicznym gatunki karaczanów:

karaczan madagaskarski (Gromphadorhina portentosa)
karaczan brazylijski (Blaberus giganteus)
karaczan argentyński (Blaptica dubia)
karaczan kubański (Byrsotria fumigata)
karaczan ozdobny (Eublablaberus distanti)
karaczan wielkoskrzydły (Archimandrita tessellata)
karaczan egipski (Polyphaga aegyptiaca)
karaczan zielony (Panchlora nivea)
karaczan surinamski (Pycnoscelus surinamensis)
karaczan wschodni (Blatta orientalis)
karaczan amerykański, przybyszka amerykańska (Periplaneta americana)
prusak (Blatella germanica)

oraz wiele innych.

Pomieszczenie
Do hodowli karaczanów użyć należy szklanych insektariów, o wymiarach ok. 40x30x40 cm lub większe w zależności od ilości owadów jak również gatunku, których wielkości są różne, największy jest karaczan madagaskarski (nawet do 8 cm długości). Na dnie akwarium umieszcza się warstwę ściółki z mieszanki torfu i piasku lub substratu kokosowego o grubości ok. 3-5 cm. Podłoże powinno ciągle lekko wilgotne, a wilgotność ogólna w pomieszczeniu 50-80% (codzienne zraszanie). Temperatura natomiast w granicach 26-30°C. Na ściółkę układamy kawałki kory lub jeszcze lepiej kartonowe wytłoczki do jajek, po których owady będą mogły chodzić i kryć się w ich szczelinach. Kryjówek nie może być jednak za dużo, gdyż utrudnione będzie wtedy wyłapywanie karaczanów. W jednym z rogów pomieszczenie należy ustawić miseczkę na pokarm, a także poidełka. Poidełko powinno być takie, aby do wody nie wpadały fragmenty ściółki i kawałki pożywienia. Nadają się do tego specjalne poidełka dla ptaków lub dla małych gryzoni, a jeśli nie mamy do nich dostępu otwarte, niezbyt niskie, naczynie z gąbką w środku. Wodę codziennie wymieniamy. Tak przygotowane pomieszczenie do hodowli karaczanów należy koniecznie przykryć od góry metalową siatką o drobnych oczkach. Niektóre gatunki tych owadów potrafią latać, choć nie wszystkie.

Żywienie
Karaczany są jednymi z owadów o największej rozpiętości żywieniowej i tym samym są najłatwiejsze i najtańsze w żywieniu. Pokarm musi być jednak czysty i bez oznak pleśni, podawany na miseczce. Do menu karaczanów należą:

sałata
kapusta pekińską
cykoria
mlecz (mniszek lekarski)
babka
gwiazdnica pospolita
trzykrotka
kiełkowane ziarno
tarta marchew i inne jarzyny (zarówno surowe jak i gotowane0
jabłka
brzoskwinie i wiele innych owoców
płatki owsiane
otręby zbożowe (pszenne, kukurydziane)
chleb i inne pieczywo
pokarmu dla ryb
pokarmy dla psów i kotów
mleko w proszku
kości po mięsie
kawałki mięsa (w niedużych ilościach)
odpadki ze stołu (jest to pokarm nie najzdrowszy, ale można go użyć w przypadku braku świeżego).


Rozmnażanie
Karaczany rozmnażają się łatwo i szybko. Samice, w zależności od gatunku, naszą na końcu odwłoka jaja w postaci pakietów (kokonów), do czasu wylęgu larw, lub pozostawiają je w różnych szczelinach. Wielkość, kształt i barwa larw oraz długość ich rozwoju, jest uzależniona od gatunku karaczanów. Duże gatunki karaczanów (madagaskarski, brazylijski) żyją przeciętnie od 4 do 12 miesięcy. Długość ich życia w bardzo dużym stopniu uzależniona jest od warunków środowiskowych (temperatura, wilgotność, pożywienie).

Łukasz Różański

Grzybiarz - 2009-09-07, 10:16

Jednak należy chyba pamiętać że, jest to owad inwazyjny,wykazujący dużą ekspansywność.
Co za tym idzie bardzo uciążliwy i trudny w ograniczeniu jego populacji.Szczególnie dobrze czuje się dużych skupiskach ludzkich,gdzie jest dużo pożywienia.Dając w zamian wachlarz chorób przez nie roznoszonych.
Można jeszcze wspomnieć że karaczany posiadają świetne mechanizmy umożliwiające im przeżycie w sytuacjach zagrażających ich istnieniu.Tudzież uodparniają się na środki chemiczne stosowane przez człowieka.
karaczan prusak (Blattella germanica L.)

Owad długości poniżej 2 cm.


Ooteka: długości około 1 cm, zawiera 30-40 jaj.



Nimfa: błyszcząca, brązowa do barwy brązowo-żółtej. Na przedpleczu dwa wyraźne podłużne pasy.

Imago: samce i samice jasno brązowe do barwy brązowo-żółtej, długość około 1,6 cm. Na przedpleczu dwa wyraźne podłużne pasy.

Grzybiarz - 2009-09-07, 10:18

przybyszka amerykańska (Periplaneta americana)

Owad długości powyżej 2 cm.

Ooteka: ciemna czerwono-brązowa długości około 0,8 cm, zawiera 16 jaj.

Nimfa: błyszcząca, czerwona do czarno- brązowej.

Imago: samice barwy czerwono-brązowej, do czarno-brązowej, jaśniejące w kierunku obrzeży. Skrzydła wystające poza odwłok, długość ok. 3,8 cm. Samce są bardzo podobne do samic. Owady te dość sprawnie latają.

Grzybiarz - 2009-09-07, 10:21

karaczan wschodni (Blatta orientalis)

Owad długości powyżej 2 cm.


Ooteka: czarno-brązowa długości około 0,8 cm, zawiera 14 jaj.

Nimfa: czerwona do czarno- brązowej.

Imago: samiec: błyszczący barwy czerwonej do czarno-brązowej, skrzydła lekko krótsze od odwłoka, długość ok. 2,7 cm. Samica podobna do samca, skrzydła szczątkowe zaledwie dotykające odwłoka, większa długości ok. 2,9 cm.

Grzybiarz - 2009-09-07, 10:28

Dlaczego karaluchy i prusaki należy zwalczać?

Są nieprzyjemne i uciążliwe. Karaluchy i prusaki
w dogodnym środowisku łatwo się rozmnażają, szybko się przemieszczają i mogą występować w dużych ilościach.
Zanieczyszczają artykuły żywnościowe, sprzęt do produkcji żywności i całe środowisko w którym przebywają. Obecność karaczanów powoduje charakterystyczny zapach
wytwarzany przez odchody, wydzieliny gruczołów i martwe owady.
Mogą przenosić organizmy chorobotwórcze. Karaluchy są potencjalnymi nosicielami chorób, np. czerwonki, nieżytu żołądka i jelit, gruźlicy, duru brzusznego, choroby Hainego-Medina, itp.
Wywołują alergie. Owady i ich odchody mogą powodować reakcje alergiczne, zwłaszcza u osób wrażliwych, w tym u astmatyków.
Kiedy należy zwalczać karaczany? Zwalczanie karaluchów i prusaków polega na ciągłym kontrolowaniu i polepszaniu warunków higienicznych i odpowiednim stosowaniu właściwych środków owadobójczych



Karaluch ma nie tylko negatywny wizerunek, w Rosji np. uznawany jest za dowód dostatku w domu, bo tam gdzie marnuje się jedzenie, tam są i karaluchy. Zresztą to spożywanie odpadków ma też swoje dobre strony, chociażby likwiduje pożywkę dla grzybów. Karaluch gości zresztą nie tylko w rosyjskich przysłowiach, we Włoszech mówi się: „każdy karaluch jest piękny dla swojej mamy”.

Warto też pamiętać, że owady, w tym różne karaczany są stałym składnikiem diety dla wielu ludzi na naszej planecie. Nie chodzi tu tylko o prymitywne ludy puszczańskie – owady są od wieków powszechnie jedzone w Azji oraz w Afryce, gdzie przyrządzone na różne sposoby są trwałym składnikiem lokalnych kuchni. Widok stert najróżniejszych owadów zarówno surowych jak i przyrządzonych na różne sposoby jest na azjatyckich targowiskach równie powszechny jak u nas stoiska z mandarynkami. Zresztą, jak dowodzi nauka, owady są cennym źródłem dobrze przyswajalnego białka, tłuszczu, soli mineralnych i wielu witamin. Pod tym względem jedynie kultura zachodu bojkotuje owady, chociaż np. owoce morza (czyli też bezkręgowce!) są często spożywane. Zresztą jest wyjątek – klub odkrywców (Explorers Club) jest elitarną organizacją skupiającą wybitnych podróżników i badaczy terenowych. Istniejąca od 1905 roku organizacja raz w roku organizuje dla swoich członków uroczystą kolację, na której serwowane są kulinarne specjały z całego świata, bazujące na bezkręgowcach i wnętrznościach zwierząt. Od wielu lat kolacja znana pod nazwa ECAD odbywa się w ekskluzywnym hotelu Waldorf-Astoria w Nowym Jorku, a jednym z popularniejszych specjałów są tam m. in. nadziewane karaczany madagaskarskie. Najbliższa edycja tej imprezy (już 104) odbędzie się w marcu.

Zibi - 2009-09-07, 11:09

W Azji ,jedzą karaluchy i nie tylko..Wije też.(zob. fotkę)

pieczony wij..

Grzybiarz - 2009-09-13, 11:24

Może teraz motyle ale z innej strony.
Znalazłem ciekawy artykuł pana K.Demskiego
W obronie motyli drobnych, czyli o rozważnym machaniu papciem

Jako przyrodnik (z zawodu i z zamiłowania), często czytuję artykuły traktujące o ochronie przyrody i środowiska. Tematyka takich tekstów rzadko jednak porusza moje serce do głębi. Powód? Jestem entomologiem, w dodatku zajmującym się pozornie mało ciekawą grupą owadów - motylami mniejszymi (Microlepidoptera), zwanymi powszechnie "mikrusami". Już sama nazwa, zarówno polska jak i łacińska, świadczy o tym, że ze względu na ich rozmiary, zwierzątkom tym trudno konkurować o uwagę przyrodników choćby z paziem królowej (Papilio machaon), czy którymś z niepylaków (Parnassius sp.), nie wspominając o nietoperzach, łabędziach czy kozicach. A jednak, choć są mało widoczne, warto poświęcić im nieco uwagi. Do poświęcenia im życia nikogo nie namawiam, bo zostałbym uznany za groźnego maniaka.

Przyjrzyjmy się tym insektom nieco bliżej. Ich rozmiary, jak już wspomniałem, rzadko mogą przyciągnąć uwagę zwykłego zjadacza chleba, gdyż wahają się w granicach kilku, rzadziej kilkunastu milimetrów (rozpiętość przedniej pary skrzydeł). Widząc przedstawiciela opisywanej grupy, co najwyżej ktoś przerwie jego niedbały lot przy pomocy papcia, i okrzykiem: "zatłukłem mola!" poinformuje świat o swoim wątpliwym sukcesie. Chwała mu za waleczność! Jednak nie wszystko co małe i lata jest molem. Biorąc pod uwagę ogromną różnorodność interesującej nas grupy, szansa na trafienie papciem akurat w mola jest raczej niewielka. Skromne rozmiary ciała, w połączeniu ze skrytym trybem życia tych motyli powodują, że do dnia dzisiejszego nie znamy dokładnej liczby ich gatunków występujących na świecie, a nawet w Polsce. Powszechnie wiadomo, że owady stanowią najbogatszą w gatunki grupę zwierząt. Dywagacje na temat ostatecznej ich liczby utknęły gdzieś pomiędzy milionem opisanych, a dziesięcioma milionami potencjalnie występujących taksonów. Sam tylko rząd motyli (Lepidoptera) liczy sobie około 170 000 znanych gatunków. Dla porównania: aby swobodnie posługiwać się językiem obcym, wystarczy znajomość kilku tysięcy wyrazów, a przecież nazwy owadów są dwuczłonowe... Ilu języków można by się nauczyć, znając tyle słów, ile jest nazw wszystkich motyli? Mniejsza o to. Z tej wielotysięcznej grupy owadów, motyle dzienne - najczęściej zauważane - stanowią zaledwie dziesiątą część. Pozostałe sto kilkadziesiąt tysięcy gatunków to motyle nocne, zwane popularnie ćmami. Wśród nich większość stanowią właśnie Microlepidoptera. Chociaż w Polsce występuje tylko niewielki ich procent i tak liczba krajowych gatunków pozostaje imponująca. Dla przykładu, z jednej tylko rodziny motyli mniejszych - zwójkowatych (Tortricidae), na terenie naszego kraju stwierdzono występowanie około 450 gatunków (patrz też str. 4). Należy przy tym pamiętać, że podobnych rodzin jest więcej. Jakie jest więc prawdopodobieństwo trafienia papcem akurat w mola?

Możemy oczywiście przyjąć na wiarę, że mól włosienniczek, zwany też odzieżowym (Tinea biseliella) jest nieciekawy z wyglądu. Ile jednak osób przyjrzało mu się z bliska? Bogactwo kolorów i kształtów to niewątpliwy atrybut przedstawicieli Microlepidoptera. Tych, którzy nie wierzą, zachęcam do samodzielnej obserwacji. Dociekliwi, z pewnością będą zachwyceni - zwłaszcza, jeśli posłużą się lupą.

Małe rozmiary organizmu nie oznaczają, iż jego rola w przyrodzie jest równie niewielka. Jakie znaczenie mają motyle mniejsze? Ktoś mógłby powiedzieć: "zjadają płaszcze i kożuchy", i po części będzie to prawda. Jednakże przedstawiciele Microlepidoptera odżywiają się jeszcze wieloma innymi pokarmami. Istnieje np. grupa tzw. szkodników magazynowych, mogących powodować straty w naszych zbiorach. Znane wszystkim "robaki" w jabłkach, to gąsienice owocówki jabłkóweczki (Cydia pomonella). Inne motylki - np. różne tantnisie (Plutella spp.) - mogą wyrządzać szkody w plantacjach warzyw.

Odrębną grupą są Microlepidoptera powodujące szkody w aparacie asymilacyjnym, nasionach, pączkach i pędach, a nawet drewnie drzew leśnych. Zdolność wielu gatunków do masowych pojawów sprawia, że niektóre z nich mogą powodować znaczne szkody w drzewostanach. Przykładem są tak zwane gradacje wskaźnicy modrzewianeczki (Zeiraphera diniana) na terenie Sudetów. Żer gąsienic tego motyla na początku lat 80-ych spowodował duże straty w igliwiu świerków rosnących przy górnej granicy lasu. Obok innych czynników, jak zanieczyszczenie powietrza i gleby, przyczynił się on do szybkiego zamierania lasów w Sudetach.

Pomimo że polskim leśnikom znanych jest wielu przedstawicieli Microlepidoptera odpowiedzialnych za różnorodne uszkadzanie i osłabianie drzew, musimy pamiętać, że pojęcie szkodnika jest terminem czysto umownym i stworzonym raczej na potrzeby gospodarki, a nie nauk biologicznych.

Każdy gatunek ma do spełnienia ściśle określoną rolę w ekosystemie, a warunki środowiska determinują zachowania poszczególnych osobników i całych populacji. Nadmiar pokarmu (np. występowanie monokultur świerkowych, w dodatku osłabionych przez inne czynniki: środowiskowe i antropogeniczne) sprawia, że pewne gatunki rozwijają się zbyt intensywnie, wypierając inne. Dlatego nazywanie chociażby wskaźnicy modrzewianeczki szkodnikiem jest błędne. Sprawiedliwiej byłoby nazywać ją owadem powodującym (w określonych warunkach!) szkody. Nie sposób dokładnie ocenić rolę, jaką spełniają motyle mniejsze w ekosystemie, choćby jako element łańcucha pokarmowego. Jednakże samo piękno tych maleńkich motyli - dostępne przecież dla każdego, kto zada sobie odrobinę trudu, powinno być najprostszym usprawiedliwieniem tego, że obok nas występują.

Trudno postulować ochronę organizmów tak niewielkich jak wyżej opisane, zwłaszcza że znaczenie wielu gatunków dla gospodarki człowieka oceniane jest raczej negatywnie. Dlatego śmiem jedynie apelować: nim machniemy papciem, zastanówmy się - czy na pewno wiemy, cóż to takiego obok nas przeleciało?

Krzysztof Demski

:robal:

Grzybiarz - 2009-09-13, 11:26

Molowate (Tineidae) – rodzina niewielkich motyli spotykanych na całym świecie. Rodzina liczy ok. 3000 gatunków.
Motyle charakteryzujące się wąskimi skrzydłami, owłosioną głową oraz słabo wykształconą ssawką.
Niektóre z nich to szkodniki, np. mól kożusznik (Tinea pellionella), mól odzieżowy (Tinea biseliella) i inne, których gąsienice żywią się futrem i wełną oraz mól ziarniak (Tinea granella), którego gąsienica żywi się ziarnem zbóż.

Grzybiarz - 2009-09-13, 11:28

Mól kożusznik (Tinea pellionella) – mały motyl nocny z rodziny molowatych, którego larwy żerują na futrach, materiałach wełnianych i w pierzu, powszechnie znany jako mól futrzany.
Rozpiętość skrzydeł 12 mm. Skrzydła żółtawe z ciemnymi plamkami. W temperaturze pokojowej rozwój jednego pokolenia trwa 70 dni. Formy dorosłe nie odżywiają się.

Grzybiarz - 2009-09-13, 11:29

Mól włosienniczek (Tineola bisselliella) - mały motyl nocny z rodziny molowatych, szkodnik niszczący ubrania, powszechnie znany jako mól odzieżowy albo mól ubraniowy.
Długość ciała do 9 mm, rozpiętość skrzydeł 12-16 mm. Skrzydła wąskie. Beżowo-żółtawy z lekkim połyskiem. W ciągu roku może rozwinąć się do 4 pokoleń.
Zamieszkują głównie szafy ubraniowe, strychy, wnętrza odkurzaczy oraz wszelkiego rodzaju magazyny, gdzie ich larwy mogą odżywiać się wełną, bawełną, przedmiotami ze skóry zwierzęcej (futra) lub włosia (peruki), jedwabiem, a także nasionami (zwłaszcza ziarnem zbóż), mąką, korkiem, słomą.

Grzybiarz - 2009-09-13, 11:31

Mól ziarniak (Nemapogon granella) jest owadem o długości ciała 10-14 mm, niebezpiecznym szkodnikiem nasion. Występuje w Europie.
Nie pobiera pokarmu, wystarcza mu to, co zjadł w stanie larwalnym. Larwy żywią się głównie nasionami, ale także grzybami, niektórymi rodzajami drewna. Obecność larw można rozpoznać po delikatnych pajęczynkach łączących nasiona.
Dorosły osobnik składa 25-20000 jaj (w zależności od wilgotności), z których wylęgają się larwy. Rozwój formy dorosłej z jaja trwa 40-50 dni. W ciągu jednego sezonu może się rozwinąć od jednej do trzech generacji w zależności od wilgotności powietrza.

Grzybiarz - 2009-09-13, 11:37

Codling Ćma (Cydia pomonella) jest członkiem Lepidoptera rodziny Tortricidae. Są one znane jako rolnych przed szkodnikami, ich larwy są wspólne robak jabłko lub kaprys. To jest natywny dla Europy i został wprowadzony do Ameryki Północnej, gdzie stała się jedną z regularnych szkodniki sadu jabłkowego. Okazuje się niemal na całym świecie. To także ataki gruszki, orzechy i inne owoce drzewa.

To larwa jest słynny robak w jabłko "filmów animowanych i sławy języku ojczystym, nie związane z dżdżownic.
Codling ćmy jest szarawy z jasnoszary i paski miedzi na skrzydłach, i średnią rozpiętość skrzydeł do 17 mm. Samice składają jaja na liściach i owocach lub black-headed yellow larwy atakują owoce natychmiast po wylęgu. Każda larwa nor do owoców, zjada około trzech tygodni, a następnie pozostawia owocowych zimują i przepoczwarzać się gdzie indziej. Większość pożywienia jest uzyskiwana poprzez wprowadzanie na proteinacous nasion.
Codling Moth jest bivoltine w większości regionów USA - w Pacific Northwest jest częściowe trzeciej generacji.
Sterowanie

Codling ćmy pasożytnicze często są zarządzane z pestycydami. Udana synteza codlemone, codling ćma samica mieszanka feromonowych, doprowadził do behawioralnie systemów monitorowania i zarządzania. Pułapek Feromony są używane do chwytania mężczyzn ćmy do monitorowania i ustawienie biofix, który w czasie pierwszego lotu codling ćmy. Biofix jest używany z danych pogodowych do uruchamiania modeli dni stopnia (patrz niżej), które przewidują, z doskonałą dokładnością fenologia ludności w tej dziedzinie, co pozwala producentom na czas ich działania kierownictwa cel codling Ćma, kiedy są one najbardziej wrażliwe. Kairomone który przynętę karmienie mogą być wykorzystywane do przechwytywania samców i samic (przynęty DA). Zakłócenia Mating można wykorzystać do efektywnego zarządzania codling ćmy ludności w wielu przypadkach. Zakłóceń Mating polega na wykorzystaniu feromonu urządzenia impregnowane prasowa, zwykle wykonane z tworzywa sztucznego lub z gumy. Zasobniki są rozłożone na cały sad i wydzielają feromon kobiet na wysokie stawki na względnie stałym poziomie. Mechanizm, który wpływa na zakłócenie godów samce są źle rozumiane, może zwiększyć czas potrzebny na znalezienie kobiety mężczyzn, co zmniejsza płodność, lub może po prostu maska pozycji kobiet w poszukiwaniu mężczyzn, znacznie zmniejszając krycie. Owocówka jabłkóweczka nie bardzo kwalifikuje się do biologicznego zwalczania szkodników jest, jak larwy są dobrze chronione w przypadku większości owoców rozwoju. Jednak codling ćmy jaja są podatne na kontroli biologicznej przez osy Trichogramma. Osy złożenia ikry do codling ćmy jaj i rozwoju larw osy zużywają ćmy zarodka wewnątrz. Inną metodą kontroli i pobierania próbek, "banding pniu", zawiera opakowanie paska tektury falistej wokół pnia drzewa. Larwy torują sobie drogę z powrotem do drzewa przepoczwarzać po porażone owoce są przerwane wykorzystuje pasma jako tereny przepoczwarzenie. Zespoły mogą być następnie usunięte i spalone.
Najnowsze badania z nietoksycznego glina kaolin oparte spraye wskazują, że skuteczne alternatywne środki codling ćmy tłumienia może być na horyzoncie. Codling mole i inne szkodniki znaleźć liści i owoców objętych nadają glinie kaolin dla jaj. Drobnych cząsteczek gliny często dołączają do swoich organów, niepokojące i odpychanie ich. Ponadto, drzewa pokryte gliną kaolinu można uczynić je mniej rozpoznawalne jako siedlisko do codling ćmy. Pełny zakres drzew jest niezbędne w celu zapewnienia skutecznej likwidacji. Jeśli używane tylko na początku sezonu uprawy owoców, glina kaolin często zmywa się sama ze względu na wiatr i ścieranie deszcz, pozostawiając czystą owoców w czasie zbioru.
Prime trudności w radzeniu sobie z codling ćmy inwazji zdaje się spoczywać na odpowiedni termin. Metody obliczania "stopień dni" są często używane przez orchardists zbliżenie podczas szczególności szkodników osiągnie poziom rozwoju w danym sezonie. Od etapach rozwoju owadów są wywołane przez nagromadzenie pewnych ilości ciepła w czasie, obliczenie wymaga starannego śledzenia zmian temperatury na dobę. W przypadku codling ćmy, pupating larw wychodzących z kory i innych pomieszczeń zimowania będą migrować i nory do jabłek wkrótce po upadku Płatek. Dla danej larwy, ta migracja odbywa się w ciągu zaledwie dwóch do trzech godzin. Skuteczna kontrola za pomocą jakiejkolwiek metody zależy zatem przede wszystkim od określenia momentu, w decydujących momentach, takich jak one wystąpią.
[Edytuj] Linki zewnętrzne

Zibi - 2009-09-13, 12:24

Mól ziarniak, już nieraz "załatwił" mi suszone grzyby.. :lol:
Grzybiarz - 2009-09-13, 13:03

Owady bezskrzydłe (Apterygota) - jedna z dwóch podgromad owadów. Obejmuje lądowe i wodne gatunki nieposiadające skrzydeł, podobnie jak ich przodkowie (pierwotnie bezskrzydłe). Najstarsze ślady kopalne pochodzą z okresu ok. 400 mln lat temu.
Opis
Szeroko rozprzestrzenione, małe owady o miękkim ciele, o zmiennej liczbie (6-12) segmentów odwłoka. Odwłok zwykle zaopatrzony w parzyste przydatki (odnóża szczątkowe, narządy czepne lub skoczne). Rozdzielnopłciowe. Aparat gębowy typu gryzącego u większości gatunków. Preferują miejsca wilgotne i ciemne, w glebie, ściółce, pod korą drzew, a także w pomieszczeniach ludzkich. Żywią się próchnicą i rozkładającymi się szczątkami roślinnymi. Przechodzą rozwój prosty bez przeobrażenia lub metamorfozę szczątkową.

Grzybiarz - 2009-09-13, 13:05

:strach: Rybiki (Zygentoma syn. Thysanura) - rząd owadów bezskrzydłych o aparacie gębowym typu gryzącego, charakteryzujący się rozwojem prostym bez przeobrażenia. Najbardziej znanym przedstawicielem jest rybik cukrowy (Lepisma saccharina), żyjący m.in. w łazienkach.
Uważany jest niekiedy za szkodnika, jednak nie ma większego znaczenia ani gospodarczego, ani dla zdrowia człowieka. Naturalnym wrogiem rybika cukrowego jest skorek pospolity (Forficula auricularia). Skuteczną bronią na rybika cukrowego są chemiczne środki owadobójcze.
Ulubiony pokarm rybika cukrowego stanowią produkty zawierające skrobię i inne polisacharydy: kleje organiczne, resztki ze stołu, cukry, a także martwe i półmartwe owady (owadzi odwłok zawiera chitynę - polisacharyd). Zdolność trawienia celulozy umożliwia rybikom zjadanie papieru, szczególnie pokrytego emulsją fotograficzną.

Grzybiarz - 2009-09-13, 13:11

Skoczogonki (Collembola) - ewolucyjnie stara grupa zwierząt o wielu prymitywnych cechach. Pierwotnie zaliczana do owadów bezskrzydłych, obecnie coraz częściej wydzielana w oddzielny takson w randze gromady. Obejmuje ok. 5 tysięcy gatunków (w Polsce ok. 300).

Skoczogonki występują w środowisku wodnym i lądowym. Nie posiadają skrzydeł (pierwotnie bezskrzydłe). Wydłużone ciało o różnorodnym ubarwieniu, długości kilku milimetrów, zwykle bez oczu, czułki 4-6 członowe i 6-segmentowy odwłok. Aparat gębowy gryzący lub kłująco-ssący. Gatunki skaczące posiadają na odwłoku tzw. widełki skokowe i hamowidło.
Występują licznie w różnych wilgotnych środowiskach, we wszystkich typach gleb, ściółce leśnej, mchu, a nawet na śniegu. Odżywiają się martwą materią organiczną lub roślinami, przyczyniając się do rozwoju mikroflory glebowej. Wiele gatunków jest szkodnikami upraw szklarniowych.
Najstarszy skoczogonek (Rhyniella precursor) znaleziony został w dolnodewońskim stanowisku paleontologicznym Rhynie Chert w Szkocji.
Systematyka :cvr:
Mimo dużego podobieństwa do owadów, skoczogonki wytworzyły sześcionożność niezależnie. Dowodzą tego badania genetyczne przeprowadzone w ostatnich latach: porównanie DNA mitochondrialnego skoczogonków i owadów wykazało bardzo znaczące różnice. Wcześniej, w oparciu o morfologię funkcjonalną tych zwierząt uważano, że są one bardzo pierwotnymi owadami. Badania wykazały jednak, że wyewoluowały niezależnie od nich, pojawiając się prawdopodobnie wcześniej od większości skorupiakó

Grzybiarz - 2009-09-13, 13:13

Pchlica wodna (Podura aquatica) - jeden z przedstawicieli rzędu skoczogonków, czarna, ma 4mm długości. Z wyglądu niezgrabna i krępa, na ciele ma fałdy i wałki, czułki jej są krótkie, czteroczłonowe. Zwierzęta te, wyglądające jak czarne punkty, można znaleźć na brzegach kałuż i rowów, stawów i jezior, nieraz w olbrzymich ilościach. Wygląda to nieraz tak, jakby rozsypano czarny gruboziarnisty proszek. Zaniepokojone skaczą we wszystkich kierunkach (stąd nazwa pchlica), spadając przy tym i na powierzchnię wody, gdzie nie toną, lecz przyciągając się wzajemnie, tworzą drobne skupiska. Żywią się przeważnie miękkimi częściami roślin, jednakże w masowych skupiskach pchlic wodnych zachodzi także kanibalizm. Zwłaszcza podczas linienia zdarzają się napady i pożeranie pobratymców, w tym okresie szczególnie miękkich. :love:
Grzybiarz - 2009-09-13, 14:08

Monobella grassei

Neanuara muscorum

Neelidae sp.

Orchesella Alticola

Acanthanura sp.

Allacuma fusca

Anurida maritima

Bilobella auriantaca

Blasconura hirtella

Orchesella villosa

Podura aquatica

Pogonognathelius longicornis

Sminthurinus elegans

Vesicephalus europaeus

Grzybiarz - 2009-09-13, 14:12

Chruściki (Trichoptera) – rząd owadów wodnych o przeobrażeniu zupełnym.
Wcześniej ich nazwę zapisywano jako "chróściki" (taki zapis spotkać można w publikacjach do połowy XX w.), regionalnie nazywane są także kłódkami (od kłoda, mała kłódka), klajdukami, obszywkami. Nazwę łacińską – Trichoptera, czyli włoskoskrzydłe – zawdzięczają obecnym na skrzydłach postaci dorosłych (imagines) licznym włoskom, czym odróżniają się od blisko z nimi spokrewnionych motyli (Lepidoptera czyli łuskoskrzydłe).
W Polsce występuje blisko 290 gatunków (zobacz chruściki Polski), w Europie ponad 900, zaś na całym świecie opisano ponad 11 tysięcy gatunków. Jednakże przypuszcza się, że współcześnie na Ziemi może występować nawet do 50 tysięcy gatunków. Crunoecia irrorata jest gatunkiem prawnie chronionym w Polsce (od 2004). Inny gatunek Allogamus starmachi jest tatrzańskim endemitem.
Badaniami tej grupy owadów zajmuje się trichopterologia. Obecnie wydawane są trzy pisma poświęcone chruścikom: międzynarodowa Braueria (rocznik wydawany od ponad 30 lat w Austrii), polski newsletter Trichopteron i amerykański newsletter Nectopsyche.

Grzybiarz - 2009-09-13, 14:15

Chruściki przechodzą rozwój z przeobrażeniem zupełnym. W cyklu życiowym występuje jajo, kilka stadiów larwalnych, poczwarka i owad doskonały – imago.
Jaja składane są w galaretowatej osłonce, pojedynczo lub w pakietach. Samice mogą składać jaja bezpośrednio do wody, na podwodnych kamieniach lub roślinach. Niektóre gatunki w tym celu schodzą pod wodę. Jaja mogą być składane na nadbrzeżnych roślinach, gałęziach czy kamieniach. W tym przypadku jaja lub rozwijające się larwy trafiają do wody wraz z deszczem lub spadają do zbiornika wodnego. Rozwój jaja trwa ok. 2-4 tygodnie, w zależności od temperatury. :radocha:
Z jaj wylęgają się larwy pierwszego stadium (larvula), które czasowo mogą przebywać w galaretowatej osłonce pakietu jajowego (także poza środowiskiem wodnym). Z nielicznymi wyjątkami larwy prowadzą wodny tryb życia. Larwy w okresie wzrostu linieją kilka razy. Może występować 4-7 stadiów larwalnych. Okres rozwoju larwalnego może trwać od kilku miesięcy do 3 lat (u gatunków zasiedlających zimne źródła i strumienie górskie). Ostatnie stadium larwalne intensywnie się odżywia i przygotowuje się do przepoczwarczenia.
Larwy chruścików budują różnorodne konstrukcje: norki, sieci łowne, domki, przenośne domki.
Przepoczwarczenie odbywa się w domku zbudowanym przez ostatnie stadium larwalne. Z nielicznymi wyjątkami przepoczwarczenie (stadium poczwarki) odbywa się w środowisku wodnym. Za pomocą specjalnych, dużych żuwaczek poczwarka przegryza kokon i wydostaje się na zewnątrz. Potrafi dobrze pływać, wydostaje się na zewnątrz zbiorników wodnych: na rośliny, przybrzeżne drzewa, kamienie. Tu następuje ostatnia linka i wydostaje się imago.
Postacie dorosłe żyją w środowisku lądowym. Niektóre gatunki trzymają się blisko zbiorników wodnych, inne czasowo znacznie się oddalają. Imago żyje od kilku dni do kilku miesięcy (w zależności od gatunku).

Grzybiarz - 2009-09-13, 14:21

Chruściki zwracają uwagę ciekawym behawiorem – larwy budują norki i przenośne domki. Używają do tego części roślin wodnych, nasion, ziarenek piasku i kamyków lub muszli mięczaków, spajanych przędzą jedwabną. Często w strukturę domków wbudowywane są nawet żywe ślimaki. Sposób, w jaki tworzone są domki, oraz materiał do tego użyty często jest charakterystyczny dla określonego rodzaju a nawet gatunku chruścików.
Ze względu na behawior budowlany larw, można wyróżnić pięć grup chruścików:
larwy, które nie budują żadnych konstrukcji, dopiero ostatnie stadium buduje domek poczwarkowy (należą tu aktywni drapieżcy z rodziny Rhyacophilidae)
larwy, które początkowo obywają się bez żadnych konstrukcji i prowadzą wolny tryb życia, a dopiero budują przenośny domek w ostatnim lub przedostatnim stadium larwalnym (Hydroptilidae)
larwy, które budują przytwierdzone do podłoża dwusymetryczne schronienia (domki), przypominające skorupę żółwia (Glossosomatidae)
larwy, które budują norki połączone z sieciami łownymi (np. Hydropsychidae, Philopotamidae, Polycentropodidae)
najbardziej znane larwy, które budują przenośne domki, najczęściej cylindryczne w przekroju (np. Limnephilidae, Leptoceridae, Goeridae, Phryganeidae).

Grzybiarz - 2009-09-13, 14:24

Postacie dorosłe (imagines) odżywiają się sokami roślinnymi, niektóre gatunki w tej fazie nie pobierają pokarmu w ogóle. Mało jest informacji i dokumentacji (także fotograficznych) odnoszących się do odżywiania imagines. W dużym stopniu wnioskujemy po budowie aparatu gębowego.


Głowa chruścika, imago
Larwy chruścików są pod względem odżywiania bardzo zróżnicowane – są gatunki drapieżne, roślinożerne (fitofagi), detrytusożerne (detrytusofagi) oraz wszystkożerne. Niektóre są wyspecjalizowane w odżywianiu się gąbkami czy glonami. Pod względem funkcjonalnym wyróżnić możemy aktywnych drapieżców ("napadacze"), filtratorów, zdrapywaczy ("zeskrobywacze"), zbieraczy, rozdrabniaczy, wysysaczy.
Rozmieszczenie ekologiczne
Larwy prowadzą wodny tryb życia (z nielicznymi wyjątkami), postacie dorosłe przypominające motyle nocne prowadzą "lądowy" tryb życia.
Chruściki występują we wszystkich typach wód śródlądowych. Ze względu na środowisko życia możemy wyróżnić krenobionty, rhitrobionty, potamobionty, limnebionty, tyrfobionty. Poszczególne gatunki związane są konkretnymi strefami wód płynących oraz stojących, jak też z konkretnymi siedliskami i typem krajobrazu.
Jeden z gatunków – Enoicyla pusilla w stadium larwalnym żyje w ściółce leśnej. Obecnie nie ma obserwacji tego gatunku w Polsce. Być może dlatego, że trichopterolodzy badają zbiorniki wodne. Larwy niektórych gatunków żyjących w źródliskach, w starszych stadiach larwalnych wychodzą z wody i żyją na lądzie (np. Parachiona picicornis).

Grzybiarz - 2009-09-13, 14:26

Filogeneza
Najstarsze skamieniałości chruścików pochodzą z permu. Wywodzą się z Amphiesmenoptera, a młodszą, siostrzaną grupą są motyle. Przypuszcza się, że przodkowie chruścików zamieszkiwali wody bieżące, w szczególności górskie potoki w strefie tropikalnej. Wody stojące, w tym jeziora, zostały skolonizowane przez chruściki dopiero w kredzie, gdy w tych ekosystemach zmniejszyła się liczebność widelnic i jętek. Wtedy też chruściki przeszły na roślinożerność, a przenośne domki chroniły przed drapieżnikami.
Współczesna fauna chruścików Polski ma w większości charakter napływowy z dużym udziałem gatunków o rozmieszczeniu północnym.
Chruściki jako bioindykatory

Larwy chruścików są dobrymi bioindykatorami wykorzystywanymi w biomonitoringu wód. Są licznym elementem makrozoobentosu rzek. W polskim indeksie biotycznym wykorzystywane są w randze rodziny.
Polskie nazwy chruścików

Polskie nazwy gatunkowe oraz rodzin najczęściej tworzone były dopiero w XIX wieku przez zoologów opisujących grupę. Pierwsza historyczna nazwa chruścików to "wodosówki", od "wodne sówki" – z powodu podobieństwa do motyli nocnych z rodziny sówkowatych. Potem utrwaliła się nazwa "chróściki" od 'chrost' (chrust), po II wojnie i reformie ortograficznej przyjęły obecną nazwę 'chruściki'. Polskie nazwy gatunkowe najczęściej tworzone są poprzez tłumaczenie nazw łacińskich. Czasem przenoszone są lokalne nazwy chruścików i przypisywane konkretnym gatunkom. Wiele gatunków nie ma jeszcze polskich nazw – warto wykorzystać regionalne nazwy chruścików, aby ocalić ich językową różnorodność i lokalne tradycje (np. klajduki, kłódki itd.).
W piśmiennictwie naukowym polskie nazwy nie są używane. Czasami tworzone są dla doraźnych potrzeb, tak jak w przypadku Crunoecia irrorata, gdy w związku z umieszczeniem na liście gatunków chronionych trzeba było "wymyślić" także i polską nazwę.
:jumpgreen:

Grzybiarz - 2009-09-13, 14:30

Gatunek wskaźnikowy, bioindykator (rzadziej biowskaźnik) - gatunek lub inny takson o wąskim zakresie tolerancji (stenobiont) względem niewielkiej liczby czynników ograniczających. Wykorzystuje się je np. do oznaczania stopnia zanieczyszczenia powietrza (głównie porosty), stopnia zanieczyszczenia wody (wybrane gatunki ryb, i larwy niektórych owadów), zawartości różnych substancji w glebie (gatunki roślin) i innych. Większość z nich znajduje się pod ochroną prawną ze względu na znaczną degradację środowiska.




Peryfiton - zespoły drobnych organizmów (bezkręgowce, glony, grzyby) zamieszkujących różnorakie podłoża znajdujące się w wodzie, ale nie będące dnem. Peryfiton bywa zaliczany do szeroko rozumianego bentosu.[1]
Do podłoży tych zalicza się: elementy hydrotechniczne (zanurzone części mostów, zapór, itp); różne śmieci (plastikowe worki, butelki, opony); suche konary drzew znajdujące się w wodzie, muszle itp., przede wszystkim zaś pędy makrofitów. Zespoły poroślowe (=peryfiton) mogą porastać zarówno części biotyczne (żywe) jak i abiotyczne (martwe) środowiska. Niektóre jednak organizmy preferują ściśle określone podłoże, np. złotowiciowiec Chrysopyxis przystosowany jest do zasiedlania glonów nitkowatych.
W zbiorowisku organizmów zwanym peryfiton swoje miejsce do bytowania znajduje wiele organizmów z różnych grup systematycznych np. mięczaków (błotniarki, żyworódki, zatoczki, rozdętki), małży, skorupiaków (kiełże), nicieni, obleńców oraz zielenic, złotowiciowców, okrzemek. Często w tych skupiskach organizmów występują różne gatunki ryb - znajdują tu dogodne warunki do rozrodu i odżywiania, jednakże nie należą one do zbiorowiska peryfitonowego. Zbiorowiska poroślowe odznaczają się dużą produkcją materii organicznej kumulowanej w ciałach zwierząt, co przyspiesza funkcje samooczyszczania się zbiorników wodnych.
Do pobierania próbek peryfitonu używa się drapaczy palowych lub skrobaków. Próbki umieszcza się w szklanych pojemnikach z doszlifowanym korkiem i zalewa wodą pobraną z badanego zbiornika.[2]
Zespół peryfitonowych glonów określany jest jako mikrofitobentos.

Zibi - 2009-09-13, 16:41

Larwa chruścika to bardzo dobra przynęta na ryby. Trzeba ją tylko w całości wydobyć z "domku"..
Grzybiarz - 2009-11-14, 16:20


Grzybiarz - 2009-11-14, 16:43






Zibi - 2009-11-14, 20:55

Super filmy..O wiele lepsze od meczu naszych piłkarzy..

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group